Hasans Wereld in de klas

Verschil in cultuur. Gastarbeiders kwamen in eerste instantie tijdelijk naar Nederland. Halverwege de jaren tachtig werd duidelijk dat ze bleven. Onder andere Turken zochten vanaf toen naar een plek in de Nederlandse samenleving, zonder hun eigen identiteit te verliezen: integratie in plaats van assimilatie. Ze doen dit bijvoorbeeld door een voetbalclub op te richten.. Ik zat laatst te denken, hebben we het ooit over onze achtergrond, over Turks zijn? Nee. Nee, dat was toen niet weet je wel? Ja, net wat je zegt. Georgio was Italiaan, Antonio Spanjaard, jij was Turk. Maar wij behandelen elkaar niet anders. Wij waren gewoon als broeders. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? Mijn vriend Richard en ik groeiden samen op in de buurt van Arnhem. Wij zagen geen verschillen tussen ons, ook al was hij een Nederlander en ik een Turk. Maar toch werden we soms anders behandeld. Ja, er was ook geen verschil. Nee. Er was alleen als we bijvoorbeeld ergens naartoe gingen, naar een winkel of een zwembad, dan werd er al gewoon wat op neergekeken. Ja, wij komen uit de arbeiderswijk hier. Ja, hij is anders. Maar dat deden ze bij mij ook. Wij gingen vaak even poolen. Soms werd de helft toegelaten en soms niet, weet je wel. Dan was het een kort avondje. We hebben wel eens meegemaakt, daar hadden we dan een trucje voor van oké, even een paar met de witten mee en een paar niet. Dat we een beetje mengden. Iedereen wilde altijd met Koker mee. Of met jou, weet je wel. Dan had je altijd wel goede kans om naar binnen te komen. Soms zei hij gewoon ronduit, te veel zwarte kopjes binnen, weet je wel. Ja. Of anders zei hij gewoon, verkeerde schoenen, dan verzinnen ze wel wat. Ja. Te veel zwarte kopjes binnen. Als ik mijn zoon van negentien moet geloven, speelt het nog steeds. Je probeert mee te doen, je aan te passen. Maar de kleur van je haar of je huid, daar doe je weinig aan. Maar hoe ver moet je gaan in dat aanpassen? Is het niet goed om op te staan juist voor wie je bent en waar je vandaan komt? In Apeldoorn wordt er in 1986 de Turkse voetbalclub A.T.I.K. opgericht. De voetballers wilden wel meedoen met de competitie, maar ze wilden ook hun eigen identiteit behouden. We zijn hier natuurlijk in die tijd tijdelijk. We zouden teruggaan, maar halverwege jaren tachtig al het beeld van, ja, gaat men nog wel terug? En kunnen we nog onze identiteit behouden hier in Nederland, zodat we niet assimileren maar juist integreren? En die angst en de gevoelens die we daar natuurlijk boven brachten, ja, het is een hele moeilijke. Tussen twee culturen in. Thuiscultuur, andere cultuur op straat en op school andere cultuur. En hoe zorgen we ervoor dat we juist met onze identiteit toch een plek weten te vinden in de Nederlandse samenleving? Jullie wilden geen assimilatie, maar integratie. Wat bedoel je daarmee? Assimilatie is in onze ogen dat je eigenlijk volledig opgaat in de ontvangende samenleving en dat je eigenlijk je hele identiteit weglaat. Dat je eigenlijk volledig assimileert in de samenleving. De discussie die natuurlijk vandaag ook heel erg hard speelt. Met integratie hebben wij bedoeld dat wij een onderdeel van de samenleving zijn, maar wel met onze eigen identiteitsaspecten. We zijn Nederlanders, allemaal, we spreken de taal, maar we hebben natuurlijk ook nog een andere achtergrond. Of je nou een Groninger hebt of een Limburger hebt of een Hagenees hebt, of een Arnhemmer hebt, hè, of een Tukker hebt. Zo heb je ook mensen die uiteindelijk uit Turkije hiernaartoe gekomen zijn. Die hebben ook een stukje identiteit die ze graag willen behouden. Daarvan hebben we gezegd, dat vinden we belangrijk. Als wij na het voetballen gingen douchen, gingen we de douchekamer in en iedereen staat daar in z’n blootje te douchen. Dat is niet van onze culturele identiteit. Vinden we een beetje raar. En als we daar niet aan meededen, werden we altijd een beetje uitgelachen, een beetje opzij gezet. Ik dacht, maar waarom doen ze dat dan? Want ik wil me ook veilig voelen en ik moet me ook lekker voelen. En waarom moet ik altijd ook in m'n nakie gaan douchen terwijl ik zeg van, ik doe ook een onderbroek of een zwembroek aan als ik aan het douchen ben. Ja, je lekker voelen, dat is belangrijk. Of je nu Turks, Marokkaans of Nederlands bent. Ik ontmoet Samir. Hij is cabaretier met een Marokkaanse afkomst. Kijk, ik denk dat je als cabaretier heel dicht bij jezelf moet blijven. En het is niet grapjes maken om grapjes te maken, maar je wilt echt een verhaal vertellen. Dingen waar je tegenaan bent gelopen, wat bizar is, of wat verdrietig is of wat heftig is. Maar ook wat heel grappig is. Mijn dochter pakt allemaal troep, stopt het in mijn winkelwagen en ik moet alles weer terugleggen in de schappen. Ik lijk wel een vakkenvuller. Mensen komen naar mij met de vraag ‘Meneer, weet u misschien waar de pindakaas ligt?’ Pindakaas. Mevrouw, waarom vraagt u mij pindakaas, u ziet toch dat ik aan het stress ben met mijn dochter? Mevrouw, waarom vraagt u mij? Omdat ik Marokkaans ben? Is dat het? Mevrouw, u bent een racist. Vraag aan hem hier. Hé, Turk. Pindakaas. Toen ik jong was, moet ik je heel eerlijk zeggen, dat was echt... Tot mijn 20e, 21e voelde ik me echt Marokkaans. Echt op zoek naar meer van onze cultuur en dat soort dingen. Maar daarentegen ook een echte trotse Nijmegenaar. Dat is ook echt iets wat ook diep in mijn hart zit. Ook dat Nijmeegse, die trots. Hoe gebruik je je ervaringen in je shows? Wat ik al zei, je pijnpunten omzetten in humor. Voor mij werkt dat het best. Ik ben geen knuffelmarokkaan. Absoluut niet. Ik ben gewoon Samir Fighil. Je bent gewoon jezelf. Ik ben mezelf.