Hasans Wereld in de klas

Ouder worden in Nederland. Voor Turken is het taboe om je ouder naar een woonzorgcentrum te brengen. Met weinig familie dichtbij is het verzorgen van ouders in Nederland lastig. Gelukkig zijn er verpleeghuizen waar rekening gehouden wordt met taal, behoeftes en cultuur van mensen met een migratie-achtergrond. Ook komen er islamitische begraafplaatsen.. Onze oudere migranten, oudere gastarbeiders. Toen ze hier kwamen hebben ze best wel een moeilijk leven gehad. Ze hebben heel veel dingen achter moeten laten, hun kinderen moeten achterlaten, gewoontes en hun geliefden moeten achterlaten en hier keihard moeten werken. En op hun oude dag, dan is het fijn dat ze ook worden verstaan en dat ze worden begrepen. Mijn naam is Hasan. Ik ben een kind van Turkse arbeidsmigranten. Mijn vader is in 1969 naar Nederland gekomen om in een fabriek te werken, gevolgd door mijn moeder een paar jaar later. Ik heb dus een migratieachtergrond. Maar wanneer voel je je echt thuis in Nederland en hoor je er echt bij? De zorg in Nederland is anders dan in Turkije en Marokko. Nu de eerste generatie arbeidsmigranten ouder wordt, worden de verschillen steeds duidelijker. Gelukkig zijn er verpleegkundigen zoals Sengül. Ook haar ouders kwamen net als die van mij uit Turkije. Toen haar ouders zorgbehoevend werden, kaartte ze het aan bij haar werkgever. Zo ontstond het project Kleurrijk Zorg. Ja, dat vind ik zeker belangrijk. Het cultuursensitief zorg bieden. Zorg op maat. Iedere bewoner heeft zijn eigen cultuur, zijn eigen religie, zijn eigen identiteit. En wij als zorgmedewerkers, als wij die behoeftes nakomen, dan kun je betere zorg leveren. Nou Hasan, dit is een tovertafel. Hier gaan we dan met de bewoners praten over het verleden. Schooltijd. Hoe gaat het met uw zus nu hier? Ze herkent mij niet meer, tenzij ik dus mijn naam noem. Dus ik moet elke keer voorstellen wie ik ben. En dan snapt zij: oké, dat is Ronald, dat is mijn broer. Maar als ik zo zou zitten en zij dus mij zou zien. Ja, dan weet ze niet wie ik ben. Da's best wel lastig hoor. Dat is heftig. Aan de ene kant, je wil haar niet achterlaten in een tehuis, want dat is onze cultuur niet. Onze cultuur is meer zo van, we zorgen voor elkaar, net als in de Turkse cultuur ook, we zorgen voor elkaar. Blijven zorgen. Dus zodoende. Het was best wel moeilijk voor ons. In het begin had ik zoiets van, als mijn ouders later oud worden, dan wil ik niet dat ze naar een verpleeghuis gaan. Als ik later oud word ook niet. Maar nu heb ik zoiets van, als ik later oud word, dan wil ik echt dat mijn kinderen mij hier naartoe brengen. Moet er geen sesam op? Haha. Het is nog steeds een taboe bij ons in de cultuur om je ouder naar een woonzorgcentrum te brengen. Omdat wij van cultuur uit hebben meegekregen, je zorgt voor je ouder. Wat voor situaties kom je tegen dan? Ja, heel schrijnende gevallen. Een meneer die Alzheimer heeft, maar ook dwaalgedrag heeft, heel sterk. Die 24 uur zorg nodig heeft. Beide zonen hebben jarenlang twee jaar voor zijn vader gezorgd. De druk lag bij hen heel hoog en allebei hebben ze ook later hartklachten gekregen, depressief geworden. Op een gegeven moment toch na vele gesprekken de keuze gemaakt om te komen en na een maand zeiden ze: hadden we dit twee jaar terug maar gedaan. Ouder worden, verzorging nodig hebben en uiteindelijk sterven in een land waar je niet geboren bent. Voor veel mensen met een islamitische achtergrond is het lastig om een dode in Nederland te begraven, omdat er geen islamitische begraafplaatsen waren. Maar daar komt nu verandering in. In Arnhem is in 2023 de grootste islamitische begraafplaats van West-Europa geopend. De moslimgemeenschap heeft hier jarenlang geen islamitische begraafplaats. We zaten met het probleem dat, denk aan de Marokkaanse, de Turkse, de Indonesische gemeenschappen die hun overleden moesten repatriëren naar Turkije en Marokko. Ik vind het toch best wel een raar woord voor de tweede en daaropvolgende generatie, want ze zijn hier geboren, terwijl je daar eigenlijk het land alleen maar kent van vakantie. Ja, dan ben je weg hier. Dan ben je weg hier en dan denk je van... Ook voor het proces, dus dat we het het mogelijk moeten maken dat iemand ook hier in dit land, zijn of haar land, begraven wordt. Dat is gewoon ontzettend belangrijk. Ook gevoelsmatig. Heb je iets meegemaakt in het verleden? Want een jonge jongen is niet dagelijks met de dood bezig. Nee, zelf ben ik mijn oudste broer verloren. Ik kampte dus met hetzelfde probleem. Ik wist dus niet waar ik mijn broer moest begraven. Ik heb hem dus toen begraven in Vredehof. In Nijmegen is dat. Dat noemen ze een islamitisch gedeelte. Maar het is geen islamitische begraafplaats. Want wat is het verschil? Nou, je hebt daar dus geen oneindige grafrust. Je kunt niet de overledene begraven zoals je zou willen. Dus richting Mekka, op de zij, met een lijkwade, imams die daarbij betrokken zijn, het onderhoud. Dus legio aan factoren wat we hier wel hebben. Dus ik ben ook voornemens om zodra het kan om dan ook mijn overleden broer dus te laten herbegraven hier in Arnhem.