Wat is solfège?

Muziek analyseren op melodie, toonhoogte, intervallen, ritme en harmonie — Bij de solfègeles wordt muziek geanalyseerd op melodie, toonhoogte, intervallen, ritme en harmonie. En daarbij heb je vooral je gehoor nodig, voor bijvoorbeeld onvoorbereid een melodie van blad zingen, vreemde ritmes klappen en een akkoorddictee. Deze opdrachten zorgen ervoor dat je muzikale gehoor verbetert en je trefzekerheid bij het musiceren toeneemt. — Hey! Ja, wat hebben de Sound of Music Guido van Arezzo en je oren te maken met solfège? Vraag een conservatoriumstudent welk vak hij of zij het minst leuk vindt en dan is de kans groot dat het antwoord ‘Solfège’ is. Bij de solfègeles wordt muziek geanalyseerd op melodie, toonhoogte, intervallen, ritme en harmonie. En waarmee analyseer je dan? Nou, wat dacht je van die twee kraakbeenen microfoons aan de zijkanten van je hoofd? Bij solfège doe je het met je blote oren. Leuke dingen zoals onvoorbereid de melodie van blad zingen, vreemde ritmes klappen en een akkoorddictee. Solfège holadijee. Deze challenges, die zorgen er wel voor dat je muzikale gehoor verbetert en je trefzekerheid bij het musiceren toeneemt. Solfegiëren is het werkwoord dat erbij hoort en betekent zowel het zingen van toonladders als het zingen van een muziekstuk met benoeming van de noten. In plaats van de notennamen als: Wordt vaak: Do-Re-Mi-Fa-So-La-Ti-Do gebruikt. Waar komt dat precies vandaan? Nou, je kent vast dit liedje uit de Sound of Music Doe, a deer, a female deer. Ray, a drop of golden sun. Me, a name I call myself. Far, a long, long way to run. Sew, a needle pulling thread, La, a note to follow sew, Tea, a drink with jam and bread! That will bring us back to do oh-oh-oh! Ja, dat zijn de lyrics. Maar goed. Maar zo'n 945 jaar vóór The Sound of Music ontwierp de Italiaanse muziektheoreticus Guido van Arezzo de voorloper van de moderne muzieknotatie, waarbij de noten op lijnen staan die de hoogte aangeven. Arezzo kwam met 'Ut queant laxis'. Dat zijn de eerste woorden van het gezang dat hij schreef ter ere van Johannes de Doper. De beginwoorden van regels van dat lied vormen de oorsprong van die toonladder met do-re-mi-fa-sol-la-si-do die toen in de bétaversie nog niet do-re-mi, maar ut-re-mi was als dat klinkt toch wel anders ut-re-mi So that your servants may with loosened voices resound the wonders of your deeds, clean the guilt from our stained lips, O Saint John. Componist Bononcini, een paar jaar later die vond ut maar vreemd om met ut te beginnen. Do van Dominus was beter. Voila, Do Re Mi. Maargoed, de beginwoorden van die goeie ouwe hymne gaan per regel dus een toon omhoog, precies een Von Trappje hoger. Net als bij de Sound of Music. Arezzo die gebruikte het om z’n leerlingen deze toonladder in te prenten. Het gaat hier trouwens om relatieve toonhoogtes Die Do hoeft niet altijd een C te zijn. Het kan ook net zo goed een D zijn of een bes. Het gaat erom dat die do altijd de grondtoon, de thuisnoot van een betreffende toonsoort is. Dít kan een Do zijn dit, dit alles kan een Do zijn. Zo kunnen dus ook mensen met geen absoluut gehoor, uh niet te verwarren met mensen met absoluut geen gehoor, ook van blad zingen. Het maakt namelijk niet uit op welke toonhoogte je begint. Het gaat om de afstand tussen de gezongen noten. De notennamen zoals wij ze meestal gebruiken verwijzen naar absolute toonhoogtes. Dit is bijvoorbeeld absoluut altijd een C. En dit is een Cis, tenzij de piano erg vals is. Maargoed, er zijn weinig mensen die als ze in de partituur een C zien staan, direct ook precies een C kunnen zingen. Deze mensen met zo'n absoluut gehoor halen steevast hoge cijfers bij het solfège-examen. Mensen zonder dat gehoor, die hebben het iets moeilijker. Die hebben altijd een referentietoon nodig. Je ziet bijvoorbeeld vaak een koordirigent met een stemvork in de weer. Hm ja uh, en die geeft dan een A aan. Ja, en als zo'n dirigent goed heeft opgelet tijdens de solfègeles en altijd netjes een groente heeft opgegeten, dan kan hij als de zangers een C moeten zingen, die van de A afleiden. Een kleine terts omhoog. Tijd voor het dictee. Erik? Ik heb een akkoord voor je jongen. Uh... Oke, deze dan? Nee? -Lastig. Klap eens in 28/14de. Uh... - Mompelt teleurgesteld