Wat is modulatie?

Een verandering van toonsoort — Een modulatie heeft alles te maken met een verandering, een verandering van toonsoort. Dat kan op drie manieren: diatonisch, chromatisch en enharmonisch. Als componist kan je je verhaal met een modulatie verdiepen. Je kan een nieuwe weg inslaan door het betreden van een nieuwe toonsoort. In de operawereld en het liedgenre is een modulatie heel effectief: als je te maken hebt met een plottwist of een verandering in de stemming of toestand van een personage, is een modulatie het perfecte muzikale gereedschap. Alsof je de hele muzikale enscenering en belichting verandert. — Wat hebben Bon Jovi, coïtus en de Lullo's te maken met een modulatie? Met een modulerende cv-ketel wordt uw woning op een aangename manier verwarmd. Hij zorgt ervoor dat het vermogen van de ketel wordt... Jongens mag ik misschien even de goede tekst in beeld. Oké de modulatie in de muziek, daar gaat het over. Van een toffe modulatie krijg je het trouwens net zo warm als van een goed functionerende cv-ketel Maar daarover later meer. Zo'n modulatie heeft alles te maken met een verandering... ...een verandering van toonsoort. Kijk, dit is bijvoorbeeld de toonsoort C. En net als bij een goed verhaal begint een liedje bij het begin. Vaak is dat de grondtoon. Met een 'thuisakkoord', zo kun je het noemen. Die grondtoon geeft aan in welke toonsoort het staat. En de akkoorden die volgen, na het ‘thuisakkoord’... ...horen allemaal bij dezelfde buurt. Alsof je even uit je huis, de tuin inloopt... ...vervolgens de oprit nog even bezemt... ...en dan weer je huis binnenwandelt. In het kader van 'Moduleren ken je leren': neem nou 'Altijd is kortjakje ziek'. ‘Thuis.’ ‘De tuin.’ ‘De oprit.’ ‘naast het huis en weer thuis.’ Nou, dat is overzichtelijk toch? Maar misschien wil je meer? Ben je toe aan een ander uitzicht. Dan kan je op pad gaan via... ...een modulatie. Dat kan heel lomp, ineens. Mooier is om het geleidelijk te doen. Dat kan op drie manieren: diatonisch, chromatisch en enharmonisch. - “Huh?” Nou het valt allemaal wel mee hoor. Eerst de diatonische. Dia - twee - tonisch, twee toonsoorten, die gaan we verbinden, met een spilakkoord. Spil... Nieuw akkoord. Aaah nieuwe toonsoort! Zo zijn we van C, naar G gegaan. Vet toch? Nu de chromatische. Chromatisch heeft te maken met halve tonen, chromatiek. Dus we gaan een halfje veranderen. We gaan van... ♪ ...naar... ♪ En dat klinkt zo. Ja, je voelt hem aankomen. Zo zijn we van C... ...naar As gegaan. Kicken! En nu de derde, die is wel echt ‘next level’ hoor. Enharmonisch. Ja, dan zijn we dus van C naar Fis gegaan. Alsof je van Almere Buiten... ...naar de Alpen gaat. Als componist kan je je verhaal hiermee verdiepen... ... je kan een nieuwe weg inslaan door het betreden van een nieuwe toonsoort. Kan een toontje lager zijn, leuke band... ...of twee omhoog, of drie omlaag. Je kan het zo gek maken als je zelf wil. In de operawereld en het liedgenre is een modulatie heel effectief: als je te maken hebt met een plottwist... ...of een verandering in de stemming of toestand van een personage... ...is een modulatie het perfecte muzikale gereedschap. Alsof je de hele muzikale enscenering de belichting in een klap verandert. In de popmuziek doen ze soms niet zo moeilijk en gebeurt de modulatie ineens. Lekker lomp. Alsof je, zomaar, zonder te koppelen, naar de volgende versnelling schakelt. Dit wordt ook wel de Truckdriver-modulation genoemd. Nou leuk toch? Nou, het is meer dan leuk. En dat heeft met onze bovenkamer te maken. Want onderzoek wijst uit dat ons brein pósitief reageert op verrassingen. Abrupte wendingen in een liedje. En dan specifiek: veranderingen in toonhoogte. Als je een fraai geproduceerde modulatie ondergaat, is de kans groot dat je dopaminekanon... ...flink aan het vlammen slaat. Iets wat ook gebeurt tijdens de daad. Een paar prachtige, euh stimulerende voorbeelden van popmuziekmodulaties vind je in... ...Living on a Prayer van Jon Bon Jovi... ...All by myself in de versie van Celine Dion... ...en Sometimes van Britney Spears. Zo zie je maar: een lekkere modulatie is goed voor je relatie. En goed voor de verwerking ná een relatie.