Wat is de mestcrisis?

NOS Nieuwsclips — Korte explainer over de mestcrisis in Nederland. De waterkwaliteit daalt, doordat er te veel stikstof in de natuur is. De agrarische sector wil alleen niet dat de derogatie stopt. Dat is de uitzondering op de mestregels voor Nederlandse boeren. — Ik waarschuw je gelijk maar even. Het is niet het meest smakelijke onderwerp. Maar we moeten het toch even hebben over mest, want de Nederlandse veestapel zorgt voor zoveel ontlasting dat er zelfs gesproken wordt over een mestcrisis. Hoe dat zit? We leggen het je uit in deze video. Dit is de mestsilo. Hier wordt ook mest in opgeslagen. De mest van koeien wordt door boeren opgevangen in silo's en mestkelders totdat het mag worden uitgereden over land. Van half februari tot 1 september mogen we de mest uitrijden, want dat is het groeiseizoen. Dus dan neemt het gewas de mest op. Nederland mocht van de EU jarenlang meer mest uitrijden dan andere landen. Dat komt omdat het grasland hier langer groeit en daardoor meer voedingsstoffen nodig heeft die in die mest zit, zoals bijvoorbeeld stikstof. En de koeien eten dat gegroeide gras weer. Maar er zijn regels, want te veel stikstof is niet goed voor natuur en milieu. Daarom wordt bij het uitrijden van die mest gekeken hoeveel stikstof er in de grond terechtkomt. Afhankelijk van waar hun boerderij staat, mochten Nederlandse boeren tussen de 230 en 250 kilo stikstof per hectare uitrijden. Dat terwijl de meeste EU boeren maar maximaal 170 kg per hectare mogen uitrijden. Die uitzondering voor Nederland wordt derogatie genoemd, maar de keerzijde is dat de kwaliteit van het Nederlandse water steeds slechter wordt. Sterker nog, Nederland bungelt onderaan in Europa als het gaat om waterkwaliteit. Nederland werd steeds gewaarschuwd, maar deed veel te weinig. Dat is ook de oorzaak dat de Commissie nu zegt: het is einde oefening voor de derogatie voor Nederland. En daarom mogen Nederlandse boeren nu steeds minder mest uitrijden en in 2026 moeten ze voldoen aan de EU norm. Het zorgt nu al voor overvolle mest kelders bij duizenden boeren en dus moeten ze het laten ophalen door een commerciële partij. En bij die bedrijven staat de telefoon roodgloeiend. We proberen zoveel mogelijk mensen te helpen. Maar op dit moment gaan we al onze vaste leveranciers wel voor, ja. Mest afvoeren kost veel geld. Voor ons bedrijf komt dat neer op tienduizenden euro's en voorheen was dat nul. De BoerBurgerBeweging die nu in de coalitie zit, wil dat Nederland een uitzondering blijft houden en dat de EU de norm van 170 kilo helemaal schrapt. En als de Europese Commissie dat niet wil, dan. Dan kun je wel gewoon ook met de vuist op tafel slaan. En dus ging Caroline van der Plas naar Brussel om daar met de vuist op tafel te slaan. Maar dat bleek makkelijker gezegd dan gedaan. Kijk, heel veel mensen hebben het idee dat wij hier naartoe gingen van vuist op tafel. Geef ons de derogatie terug, nu. Maar ik snap natuurlijk ook wel dat dat allemaal niet zo werkt. BBB-landbouwminister Wiersma blijft proberen om toch een uitzondering te krijgen. Daarnaast wil ze onder meer boeren vrijwillig uitkopen, zodat er minder vee is en dus minder mest. En als een boer zijn bedrijf verkoopt, mag de nieuwe eigenaar minder dieren houden. De plannen liggen allemaal zeer gevoelig in de agrarische sector. Boeren hopen in ieder geval snel op meer zekerheid, want ondertussen raken de mest silo's alleen maar voller.