EenVandaag in de klas

Kunstmest uit natuurlijke mest — Boeren gebruiken mest om hun gewassen te voeden, maar door milieuregels mogen ze niet alles op het land uitrijden. Een nieuwe techniek zet dierlijke mest om in kunstmest — een mogelijke oplossing, al ligt Europa nog dwars. — Boeren gebruiken natuurlijke mest om hun planten te laten groeien. Het zit vol voedingsstoffen zoals stikstof en kalium. Maar teveel mest is slecht voor het milieu. Daarom mag er niet teveel worden uitgereden op het land. Met de nieuwe techniek kunnen boeren van dierlijke mest een concentraat maken vol met de juiste voedingsstoffen. Nuttig, maar er zijn ook bezwaren. Dit is het toekomstige zwarte goud. Dit is de meststof die we maken uit dierlijke mest. We zijn er al jaren mee bezig, maar we willen het heel graag uitbreiden over heel Nederland. Hier gaat het allemaal om kunstmest, gemaakt uit dierlijke mest. Dit is het pure spul, de mest direct uit de koe. Maar van dit pure spul hebben we veel te veel. Vraag is of dat op te lossen is door van die overtollige mest direct kunstmest te maken. Deze vrachtwagen komt van een varkenshouder hier in de buurt uit Beltrum. Die heeft net een half uur geleden varkensmest uit de kelder gehaald en pompt dat hier in de voorraad silo waar daarna de vergister ingaat. Dagelijks komen ongeveer tien vrachten mest van regionale boeren binnen en die wordt verwerkt tot en met mineralen concentraat en biogas. We zijn een. Beltrum, de Achterhoek. Dit is het domein van Arjen Prinsen, boer en pionier. Het oude denken is van een koe die schijt en ik rijd op het land en ik rij uit. Zoveel mogelijk en we zien wel. En het nieuwe denken is van ik ga bemesten bij de behoefte bij de plant en ik ga de meststof ook op maat maken zodat ik optimaal kan bemesten. En dat op maat maken doen ze hier in deze mineralen fabriek. Eerst pompen ze de mest in de mest vergister. Je ziet het omhoog borrelen omdat de gasbelletjes ontstaan. Hier is gewoon heel veel activiteit. Al dat gas pompen ze vanaf hier naar de fabriek van FrieslandCampina in Borculo. Wat je dan overhoudt is dit. Hier is het gas uit en hier kan het verder het proces in om gescheiden te worden. Dik en dun wordt vervolgens uit elkaar getrokken en wat uiteindelijk overblijft is een mineralen concentraat. Ik heb hier het eindproduct. Hier gaat het allemaal om. Hier gaat het om. Dit is het product wat we graag erkend zien als er een nieuwe meststof en extra perspectief kan zijn voor de regionale landbouw. Renier Zo heet het spul Recovery nitrogen maneuver, oftewel. Het terugwinnen van stikstof uit mest en zodanig dat de kwaliteit goed genoeg is om ingezet te worden als kunstmest. Hier in de Achterhoek mogen ze er bij wijze van proef al 7000 hectare land mee bemesten, maar tot nu toe verbiedt de Brusselse Nitraatrichtlijn het gebruik van retour op grote schaal, want in die richtlijn staat dus maximaal 170 kg stikstof per hectare per jaar. En dat alle producten uit dierlijke mest die je maakt dat de dierlijke mest blijft dat altijd en dat is een bottleneck. En daar zitten we tegenaan te hikken. Want het mag niet van Brussel. Maar daar zit verandering in. Na intensieve lobby van Nederland wordt bekend dat de Europese Commissie met plannen komt om kunstmest gemaakt uit dierlijke mest toch toe te laten. Er zijn zoveel protesten denk ik van boeren, Ze willen meer ruimte hebben, meer mogelijkheden. Dat men in Brussel toch eens gaan nadenken van hoe kunnen we het is versoepelen in de zin zonder dat het milieukundige effect heeft. Kunstmest is vaak duur en moeten we uit het buitenland importeren. Heeft een hoge CO2 voetafdruk. Mohammed Sahin is Europarlementariër voor de Partij van de Arbeid. Hij is blij dat de Europese Commissie rumoer wil toestaan. Maar, zegt hij, dat betekent niet dat de veehouderij in Nederland mag blijven zoals hij is. Ik denk dat krimp van de veestapel in Nederland onvermijdelijk is en dat er nog geen oplossing is om vooral intensieve veeteelt in Nederland te houden. En zelfs als je dat zou willen, dan lukt het nog niet, zo rekent Oscar Schuurmans ons hiervoor. Als je al die extra mest die de boeren niet mogen uitrijden wil omwerken naar kunstmest, dat Renier Dan moeten er zestig fabrieken bijkomen die twee keer zo groot zijn als deze. Dan zit je met vergunningverlening, al dat soort trajecten, dat staat er niet binnen twee of drie jaar. En wie wil dat in zijn achtertuin? En wie wil wilde het in zijn achtertuin? De krimp en alle problemen die we hebben, die gaan gewoon door. Stikstof pionier Arjen Princen denkt niet dat grootschalig toestaan van Renour de acute mestprobleem oplost. Ook niet op zijn eigen melkveehouderij. Hier heeft hij een kleinschalige installatie staan die ammoniumsulfaat kunstmest maakt uit zijn eigen koeienmest. Hij biedt voor dit bedrijf een stukje verlichting, alleen niet voldoende. Wij kunnen, als we deze technologie toegelaten is, meer mest circulair toepassen, dus we hoeven minder aan te kopen. Alleen qua verdienmodel biedt ons dat heel weinig. Waarom? Omdat de techniek kost ook geld. En kunstmest aankopen is relatief goedkoop. En de techniek is nog duurder dan de goedkope kunstmest. Ja, als we het duidelijk bekijken is kunstmest gewoon te goedkoop en verdringt het innovatiekracht in de nieuwe meststoffen. Kunstmest productie wordt nu maar heel beperkt belast. En kunstmest blijven altijd nodig houden. Maar we mogen het wel wat duurder maken.