Wat houdt ons tegen? in de klas

Duurzame voeding voor honden — In Nederland leven 27 miljoen huisdieren, waaronder veel honden. De ecologische voetafdruk van een gemiddelde hond is qua voeding tien keer zo groot als die van een mens. We onderzoeken of duurzamere voeding mogelijk is. Kan plantaardig diervoer een oplossing zijn? Wat houdt ons tegen om de klimaatimpact van viervoeters te verkleinen? — Honden stammen af van de wolven en dus moeten ze vlees eten. Ja, dat, dat is maar de vraag of ze afstammen. Het zit heel diep, ja. Al eet je zelf misschien geen vlees of vis om het klimaat te sparen, jouw viervoeter haalt dat dik in. Dit is Scott, misschien wel mijn trouwste vriend. Tot nu toe had ik nooit nagedacht over de hoeveelheid vlees die hij eet. Want wat blijkt? Onze huisdieren hebben door hun vleesconsumptie een flinke ecologische voetafdruk. De gemiddelde kat eet ongeveer vijftig kilogram vlees per jaar. Een kat, vijftig? - Ja, een kat en een kleine hond ook ongeveer. En zit je aan een middelgrote of grote hond, dan zit je al gauw een factor twee of drie daarboven. Dat zijn natuurlijk ontzettende hoeveelheden. In Nederland wonen ongeveer acht miljoen honden en drie miljoen katten. Ze eten enorme hoeveelheden vlees. Voor de productie van dat vlees is veel land, water en energie nodig en daarbij wordt ontzettend veel CO2 uitgestoten. De milieu-impact van de voeding van een grote hond, denk aan een labrador of mijn eigen Scott, is vergelijkbaar met 20.000 kilometer autorijden. Een flinke hond eet zoveel vlees dat zijn ecologische footprint wat voeding betreft tot tien keer zo groot kan zijn als die van een mens. De suggestie is dat het toch allemaal restafval is in de vleesindustrie en dat dat anders wordt weggegooid. Het is zeker zo dat in diervoeding restafval zit. Oren snuiten, wat wij normaal niet consumeren. Maar dat wil niet zeggen dat de voedingsindustrie de enige factor is die dat afneemt. Want restproducten maar een heel klein deel daarvan wordt in diervoeding gebruikt. Er zijn ook heel veel andere toepassingen. Mensen eten altijd restproducten in verwerkte zaken. De industrie. De farmaceutische industrie gebruikt restproducten van slachtafval. Het wordt gebruikt als brandstof. Dus sterker nog, als de de vraag naar diervoeding waar in restproducten zit toeneemt, dan neemt juist ook het aantal dieren dat geslacht moet worden toe. Dus hoe meer viervoeters, hoe meer lammetjes, kippetjes en biggetjes er geslacht moeten worden. Onvermijdelijk, want onze dieren moeten goed eten. Het zijn vleeseters, toch? Dit is Loes. Ja. Hoeveel rauw vlees krijgt Loes? Ongeveer 350 gram vlees per voeding, dus 700 gram per dag. - Per dag? En dan heb je zeven honden. -Ja. - Veel toch? Ja, dat als je het zo zegt. Het is toch veel, Loes of niet? Is het wellicht veel. Loes Die doet het er heel goed op. Nu is het zo dat steeds meer mensen zich natuurlijk bewust worden van het feit oké, vlees, klimaat, milieu. Misschien niet elke dag vlees eten, terwijl het gros van de baasjes denk ik en dat vul ik even in, geeft hun hond gewoon vlees zonder daar misschien bij na te denken. Ik heb er zeker wel over nagedacht. Vanuit een bepaalde milieuoogpunt denk ik niet snel ik ga mijn honden minder vlees geven. Mijn gezin wel ja, maar mijn honden niet. - Ja. Hebben honden écht zoveel vlees nodig? Ik ga naar Joyce Hofman, de dierenarts van mijn eigen Scott. Ook bij mij zit het zo diep dat ik pas sinds kort nadenk over de optie dat een hond groente eet en geen vlees krijgt. Ja, ik zie ook steeds vaker dat mensen toch iets anders denken en ik ben me daar in gaan verdiepen. En eigenlijk is alle wetenschappelijke literatuur. Er is niet zo heel veel, maar de kennis die er is, laat zien dat het prima mogelijk is. Honden kunnen prima zonder vlees? - Ja. Ook helemaal zonder vlees? - Ja. - Jouw eigen hond? Mijn eigen hond eet nauwelijks vlees. Is het misschien ook gezonder voor een hond om plantaardige eiwitten in wat grotere hoeveelheden te nuttigen? Ja, nou dat is een hele goede vraag. Wat wel al interessant zou zijn: er zijn best veel honden die een overgevoeligheid of allergie hebben voor bepaalde dierlijke eiwitten. En al heel lang geven wij die als dierenartsen plantaardige hondenvoeding. Dat wordt al heel lang gedaan. Als alternatief? - Met hele goede resultaten. Het voer voor het vee dat door de Nederlandse honden en katten wordt gegeten, komt uit de hele wereld. Er is veel grondoppervlak voor nodig. De ecologische pootafdruk van de gemiddelde hond is twee hectare, oftewel ruim drie voetbalvelden per hond per jaar. Voor onze honden is dus ongeveer vier miljoen hectare landbouwgrond nodig. Dat is vergelijkbaar met de totale oppervlakte van Nederland. En dan hebben onze katten nog helemaal niks gegeten. Stel dat méér honden vegetariër worden en dus de blikken vlees, brokken of zelfs lappen rauw vlees zoals hond Loes krijgt, inruilen voor vegetarische brokken. Wat scheelt dat dan? Dat is niet gek, want de dier voedingsindustrie doet er ook alles aan om vlees de norm te houden. Hoe doen ze dat? Gelukkig is het inmiddels bewezen dat honden prima zonder vlees kunnen. Hoe denkt Mars, het grootste diervoedingsbedrijf ter wereld hierover? Op hun site pakken ze enthousiast uit over hun duurzaamheidsplannen. Maar ze tonen nauwelijks interesse in plantaardig voer. Het is natuurlijk een heel gelikt filmpje dit. Het gaat over duurzaamheid, klimaatdoelen. Ze willen nu beginnen. In één generatie gaat het allemaal gebeuren. Maar geen woord over vegetarische diervoeding. Dat vind ik wel heel bijzonder. Ik lees ook dat Mars voor de helft van alle huisdieren ter wereld zorgt. Dat is nogal wat. Ze willen ook in 2050 klimaatneutraal zijn. Maar als je bedenkt dat 60% van hun uitstoot gerelateerd is aan landbouw, dan is natuurlijk de kortste weg om dat te verschuiven van dierlijke eiwitproductie naar productie van plantaardige eiwitten. En als zij bewegen, dan gaat waarschijnlijk de hele markt mee. Zij zijn echt de allergrootste. - Natuurlijk willen we weten waarom Mars niet nu vol inzet op vegan hondenvoer. Maar helaas, ze willen niet meewerken aan dit programma. Ik heb wel goed nieuws voor Mars, want onze Scott is inmiddels diep verslaafd aan wortel courgetsnoepjes. Nou heerlijk. Scott is inmiddels vegan. Waar we wel welkom zijn is Prins Petfood, een van de grootste Nederlandse bedrijven in de brokken. Als een hond prima vegetarisch kan eten, dan moeten we met elkaar vaststellen dat het doodzonde is dat we daar niet veel meer op inzetten. Jullie zetten stappen daarin. Volgens mij is het ook goed voor de portemonnee van de consument. Want uiteindelijk, als je het op schaal gaat maken. Dat het hele ding als je het op schaal gaat maken... En daarom ben ik ook echt voorstander van dat. Ik heb liever dat heel veel merken dit ook gaan doen, omdat je dan nu ook die schaalvoordelen gaat krijgen. Precies. Wat is daar nou voor nodig om ervoor te zorgen dat de industrie op schaal in gaat zetten op vegetarische voeding voor honden? Enerzijds is dat de consument inderdaad bewust is dat het ook kan. Ik denk ook dat er heel veel consumenten niet weten dat je je hond ook vegetarisch kan voeren. Dus daar begint het mee. En dat het ook kwalitatief heel goed kan zijn. Als je daar met andere producenten over praat, wat kom je dan tegen? Nou, ik denk dat we met zijn allen nog misschien. Ons verschuilen is misschien een groot woord, maar het is nog een niche. - Ja, maar het blijft ook een niche. Als je dat maar blijft doen. Ja, precies. - Als het goed is voor het klimaat. Het is prima voor de hond. Smakelijk en gezond. En het is goed voor de portemonnee van de consument. Uiteindelijk, als je het op schaal gaat doen, zijn plantaardige eiwitten goedkoper dan dierlijke eiwitten per definitie? Ja nee, zeker. Heb je het idee dat daar in de industrie iets van beweging die kant op is? Jawel, we zien dat hij dat dat het aanbod ook steeds groter wordt. Het is nog steeds klein, maar het is wel groeiende. Waar kunnen we staan in 2035? - Nou, ik hoop dat we dan wel. Nou, laten we ze nu zeggen 50% van al het aanbod plantaardig zal zijn. Zo. - We gaan er gewoon voor.