Wat houdt het Europese migratiepact in? | EU-beleid voor asiel uitgelegd

Migratie, hot topic hier in Nederland. En niet alleen hier, overal in Europa. Vooral ook aan de randen. Weten ze ook hier in Brussel. Met dit vers op het netvlies wil Europa drastisch hervormen. In deze video: het EU-migratiepact uitgelegd. En kan Brussel het dan wel? Goed, dit boekwerk: het migratiepact. Is jarenlang over onderhandeld. Want hoe moeilijk het is om als Europese landen gezamenlijk iets te doen aan migratie hebben we eerder gezien. En dus zegt de EU, meer dan 10 jaar na ‘Wir schaffen das’. Oftewel, dit fixen we wel even. Hoog tijd voor een Europees migratieplan, met regels die in iedere lidstaat gelden. De kern: meer controle aan de buitengrenzen, snellere procedures, een Europese spreidingswet en afspraken met landen buiten de EU. Eerst, die buitengrenzen. Migranten die aankomen worden gescreend. Vingerafdrukken worden afgenomen, er worden foto's gemaakt en die gegevens komen terecht in een Europese databank. Gebeurt al bij kinderen vanaf 6 jaar en duurt maximaal 7 dagen. Dan die snelle procedures. Europa wil dat migranten eerder weten waar ze aan toe zijn. Asielzoekers uit veilige landen worden vastgezet. Dat mag maximaal 16 weken duren. In die tijd wordt gekeken of ze mogen blijven of worden teruggestuurd. Migranten uit onveilige landen gaan de normale asielprocedure in. Als ze mogen blijven worden ze eerlijk over de lidstaten verdeeld met een soort Europese spreidingswet. Maar wie de portemonnee trekt kan die verplichting ook afkopen zo'n 20.000 euro per asielzoeker. Nederland zegt dat te gaan doen. Migranten die niet mogen blijven zullen ook de EU weer moeten verlaten. Dat kan straks ook naar landen waar ze niet vandaan komen. Europa wil afspraken maken met landen buiten de EU voor de bouw van zogeheten 'terugkeerhubs'. Centra waar ze moeten wachten tot ze kunnen terugkeren naar hun eigen land. Grote hervormingen dus vanuit Brussel. Want kritiek is er ook. Vooral van mensenrechtenorganisaties. Amnesty spreekt van een donkere dag voor mensenrechten in de EU. Onder meer omdat ook kinderen kunnen worden vastgezet als ze niet voor de normale asielprocedure in aanmerking komen. Of neem die terugkeerhubs. Volgens het pact moeten die gastlanden buiten de EU de mensenrechten beschermen. Volgens critici niets meer dan mooie woorden op papier en is het de vraag of de EU daar altijd op toe kan zien. Er is ook kritiek op de uitvoering van de plannen. Praktisch voorbeeldje: zo hebben slechts 11 van de 27 landen pas hun vingerafdrukscanners op orde. Maar ook wat betreft wetgeving. Veel nationale wetten sluiten nu nog niet goed aan op de nieuwe EU-regels. Ook Nederland liep vertragingen op, bijvoorbeeld met die vingerafdrukscanners. Het migratiepact is aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer. Gehoopt wordt dat de druk in bijvoorbeeld Ter Apel daardoor op den duur afneemt maar het zal waarschijnlijk eerst nog slechter worden. Ook vanwege al die nieuwe systemen. Voorlopig heeft de immigratiedienst ook nog stapels aan asielaanvragen liggen en dat blijft voorlopig nog wel even zo. Het zou problemen groter kunnen maken. Het besluit van de minister en de IND is geweest om prioriteit te geven aan nieuwe mensen die via het migratiepad binnenkomen. En er wordt nog onderhandeld over aanvullende nationale asielmaatregelen. Het is dus nog de vraag of het EU-pact echt zoden aan de dijk zet aan de randen van Europa. En of Brussel de problemen in Ter Apel kan oplossen.