Wat doet nieuws met je hersenen?

Tips van neurowetenschapper Brankele Frank — De hele dag word je overspoeld met heftig nieuws uit de hele wereld: rampen, oorlogen en crises. Dat kan leiden tot stress en angst, helemaal als je hersenen nog in ontwikkeling zijn. Brankele heeft vier tips om beter om te gaan met heftig nieuws. Spreek bijvoorbeeld met jezelf af hoe vaak je per dag met het nieuws bezig wil zijn. — Oorlogen hier klimaatcrisis daar, wooncrisis daar. We worden voortdurend overgooid met allemaal negatieve berichten die we op de een of andere manier een plek moeten geven of in ons hoofd houden. Wat gebeurt er in je hoofd als je vaker heftig nieuws ziet? En waarom onthoud je slecht nieuws beter dan goed nieuws? Ik ben Brankele Frank. Ik ben neurobioloog, schrijver en podcastmaker. En de winnaar van De Slimste Mens. Hersens zijn tot op zekere hoogte wel een beetje als een computer. En als je een computer 25 verschillende programma's en 149 tabbladen open hebt staan, dan gaat ie ook langzamer werken. Elke keer dat wij nieuws zien dat heftig is, dat negatief is dan slaat ons eigen stresssysteem aan. Dus er worden stresshormonen afgescheiden, adrenaline en cortisol en die maken jouw lichaam en je hersenen eigenlijk in staat van paraatheid. Die zorgen ervoor dat jij klaar bent om te vechten of dat je alert bent op z’n minst. Omdat je hersenen dat nieuws zien als een mogelijke dreiging als een gevaar. Dus als je uren per dag zit te doemscrollen of nieuws aan het kijken bent dan kan je je eigen stresssysteem een beetje overvragen waardoor je ook in de rest van je leven veel angstiger en gestrester wordt en je voortdurend zorgen kan gaan maken. Wij moeten natuurlijk alert zijn op gevaar en op dingen die ons mogelijk het leven zouden kunnen kosten. De reden dat we heftig nieuws vaak beter onthouden is omdat dan je amygdala ook actief wordt. Dat zijn die emotionele centra in je hersenen en die geven dan jouw geheugen je hippocampus een seintje van hee! Dit is echt heel belangrijk. Mogelijk belangrijk voor ons eigen overleven, want mogelijk gevaarlijk. Dus dit moet je echt opslaan. Reageren de hersenen van jongeren anders op nieuws dan die van ouderen? Pas rond je 25e levensjaar dus echt nog wel over een jaartje of tien dan pas zijn je hersenen helemaal volgroeid. En wat dat voor effect heeft is dat jongeren nog meer gestuurd worden door hun emoties. Dus de emotionele kernen in je hersenen, die zijn bij jongeren over het algemeen wat actiever. Wat ook betekent dat zij wat heftiger emotioneel kunnen reageren op zaken. Zowel positief als negatief trouwens. De hersenen van pubers zijn ook anders in de zin dat ze nog gevoeliger zijn voor dopamine. En dat is een stofje dat heel belangrijk is voor beloning en motivatie. Dus aan de ene kant heb je een hevigere emotionele component dus dingen kunnen je gewoon emotioneel meer raken. En aan de andere kant ben je eigenlijk ook meer op zoek steeds naar zo'n soort nieuwigheid om jezelf te voeden. Brankele heeft vier tips om beter om te gaan met heftig nieuws. Het belangrijkste misschien wel om te doen is voor jezelf bepalen hoe vaak per dag wil ik met het nieuws bezig zijn? Want als je daar niet over nadenkt, dan gebeurt het onbewust en passief de hele tijd. Zeker als je voortdurend op je telefoon zit en op sociale media zit. Je hoeft niets nieuws, nooit meer te kijken. Helemaal niet. Want het is ook belangrijk dat je wel weet wat er speelt. Maar probeer jezelf een klein beetje te kaderen door te zeggen: ik doe dit alleen maar op deze momenten van de dag. En zo houd je het voor jezelf ook een beetje behapbaar. Er zijn heel veel verschillende vormen van news outlets en bijvoorbeeld het lezen van een krant of een tijdschrift is veel minder heftig voor je hersenen dan alleen maar de headlines scrollen van een nieuwsapp. Vaak is het uitspreken van bepaalde emoties die je hebt genoeg om die emoties minder te laten zijn. Dat zie je ook in de hersenen. Dat de activiteit van die emotiecentra wordt dan minder als je erover spreekt. Taal geven aan je gevoelens, dat helpt heel erg. Je kan niet echt bepalen hoe emotioneel of gestrest jij reageert op iets. Maar wat je nog wel kan doen is tijdens het lezen van nieuws bijvoorbeeld heel bewust letten op hoe je lichaam reageert. Dus of je inderdaad meteen een hogere hartslag krijgt of dat je adem heel hoog gaat zitten. Of dat je schouders zich een beetje optrekken en gespannen worden. Dat zijn allemaal tekenen van dat er wel wat stresshormonen door je lichaam aan het gieren zijn. Maar goed, het is wel heel veel shit die je over je heen krijgt en daar moet je wel iets mee want je moet uiteindelijk ook jezelf gezond zien te houden. Dus daarom denk ik dat het het beste is als je wel bepaalt wat je wil weten en dan de juiste bronnen daarbij probeert te zoeken en het vooral een beetje doseert. Want als je de hele dag alleen maar over je heen laat spoelen, dan word je gewoon gek. Dat kan je niet aan.