Waar het in de politiek over gaat: de zorg

Zorgverzekering en eigen risico uitgelegd — In Nederland betaalt iedere volwassene elke maand een bedrag voor de zorgverzekering, of je nou ziek of gezond bent. Iedereen kan daardoor bijvoorbeeld gratis naar de huisarts. Heb je meer zorg nodig, bijvoorbeeld als je je arm breekt, dan moet je eerst een deel van de kosten zelf betalen. Dit is het eigen risico. De verzekering betaalt de rest. Over de hoogte of afschaffing van het eigen risico wordt gediscussieerd. — Zorg. Laten we vooropstellen: onze gezondheidszorg is van wereldniveau. Maar het is wel duur. Hoeveel betaal jij dan? Uhmm, 100… 100… Ik heb echt geen idee Veel! 176? Kijk, vroeg of laat hebben we allemaal zorg nodig. Maar de berichten uit zorgland zijn al een tijdje niet heel fantastisch. De schatkist komt over een paar jaar miljarden tekort, vooral door vergrijzing. Daardoor stijgen bijvoorbeeld de zorgkosten hard. Dat we ieder jaar meer moeten betalen voor de zorgverzekering, dat is geen nieuws meer. Maar als een grote zorgverzekeraar waarschuwt dat op langere termijn de zorg niet altijd voor iedereen gegarandeerd kan worden, dan gaan er echt alarmbellen rinkelen. Cijfertjes. Zeg je 'zorgkosten', zeg je 'zorgverzekering'. Dat is in Nederland verplicht en dekt de standaardzorg huisarts, ziekenhuis of apotheek. Dat basispakket is voor iedereen gelijk en wordt door de overheid bepaald. Is in het leven geroepen om zorg betaalbaar te houden en werkt op basis van solidariteit. Gezond of ziek, iedereen betaalt mee. Twintig jaar geleden was die nog geen 90 euro, nu bijna 160. En de verwachting is dat dat alleen nog maar duurder wordt de komende jaren. Komt voornamelijk doordat we ouder worden met z'n allen: vergrijzing. En hoe ouder je wordt, hoe meer zorg je nodig hebt. Daarnaast spelen inflatie en hogere lonen van zorgpersoneel ook een grote rol. Zeg je 'zorg', zeg je ook 'eigen risico'. Een bedrag dat wederom door de overheid bepaald wordt. Dat is nu 385 euro. Dat bedrag moet je zelf betalen voor zorg uit de basisverzekering voordat je verzekeraar betaalt. Klein voorbeeld: je breekt je arm. Kosten om dit te fixen zijn zo'n 800 euro. 385 daarvan zijn voor jou en 415 voor de verzekering. Waarom het eigen risico er is? 1: de premie blijft lager omdat je dus een deel zelf betaalt. En 2: je wordt bewuster van de kosten voor zorg en gaat dus niet voor elke verkoudheid naar de dokter. Jouw basispremie is trouwens maar ongeveer een derde van wat een zorgverzekering eigenlijk kost. De rest wordt aangevuld door de overheid en geld dat wordt ingehouden op bijvoorbeeld loon, uitkering en pensioen. Er is oneindig veel te vertellen over de zorg. Maar ik wil het met je hebben over het eigen risico. Want daar is discussie over. Schaffen we dat af of juist niet? En die mevrouw kan 385 euro niet betalen. U kan wachten met dat geld. Mevrouw kan niet wachten. Mevrouw moet nu het geld hebben. PVV was voor afschaffen, maar het werd het gehalveerd. En het is heel erg knap in tijden van dat het tegenzit wij toch zo'n heel groot bedrag voor elkaar hebben kunnen krijgen. Was niet iedereen van onder de indruk. Dat eigen risico wordt pas in 2027 gehalveerd. De premie gaat omhoog en de kortingen voor chronisch zieken en gehandicapten worden afgeschaft. Maar als je uitzoomt, ik bedoel: geen eigen risico best lekker. Zorg omtrent je lichaam moet gewoon gratis zijn vind ik. Ja! Ja ook lekker, maar het is allemaal niet zo simpel. Door de halvering van het eigen risico gaan mensen met een laag inkomen er juist op achteruit. Omdat de zorgverzekering duurder wordt. Dat zegt de Raad van State. En die heeft meer bezwaren. Ze denken dat de zorgkosten zullen stijgen, omdat mensen sneller naar een arts gaan. Ja, heet hangijzer. Het afschaffen van het eigen risico, ik snap dat mensen dat graag willen. Wij kiezen voor het halveren van het eigen risico. Maar het zorgt uiteindelijk voor een hogere zorgvraag. Dat vertellen alle economen je. Het wordt allemaal duurder en duurder en duurder. Zei ik toch: discussie. Maar goed: wat gebeurt er nou als je het afschaft? Dan zal de premie met 20 euro per maand omhoog moeten. Dus dan is het netto-effect precies nul. Maar ja, je hoort ook Een kwart van de mensen aarzelt om medische hulp te zoeken als ze klachten hebben. Omdat dat eigen risico, een bedrag van 385 euro dat je zelf moet betalen, een te grote last is. Maar dat betekent ook dat uiteindelijk de zorg die mensen toch gaan nodig hebben in het ziekenhuis, dat die duurder wordt. Het afschaffen of verlagen van het eigen risico moet de zorg toegankelijker maken, is het idee. Omdat dan nog meer mensen gaan niet naar de dokter op het moment dat ze naar de dokter zouden moeten omdat ze bang zijn voor dat eigen risico. En dan komen ze bij de dokter als het veel later is, en dan zijn ze veel duurder. Maar, zeggen experts: die kosten die je dan misloopt moeten ergens vandaan komen. Ander risico, als het toch 'gratis' is Dat mensen dus meer zorg gaan gebruiken. Dat kost dus 2 miljard extra. Dat betekent dat de premie nog eens met 6 euro per maand omhoog gaat. Dus per saldo betekent het dat we meer geld kwijt zijn voor de zorg. Dat kan de zorg nog meer gaan belasten. En da's niet handig, gezien de huidige situatie. De tekorten aan personeel in de zorg en in het onderwijs blijven onverminderd groot. Dus vraag is: dat eigen risico, is dat nou een breekpunt? Mensen voelen het snel in hun portemonnee als er iets gebeurt met dat eigen risico. Dus is het in Den Haag een symbool geworden van wat voor enorme kosten er op de mensen afkomen thuis. Tegelijkertijd is het ook voor een ander deel van de politiek een symbool geworden maar dan heel anders. Want zij zien de zorgkosten stijgen en zeggen: dan moet je als politiek ook moeilijke keuzes durven maken en dus ook aan zo'n symbool durven zitten. En dan zeg ik nu: thanks voor het kijken. Ook namens Jorn. Doei!