Ketens in de klas

De glitters in make-up — Onder invloed van influencers en social media gebruiken steeds meer jonge mensen make-up. Essentieel bestanddeel is mica, dat gebruikt wordt als 'glimmer'. Natasja Gibbs komt erachter dat voor het delven van mica duizenden kinderen worden ingezet in mijnen in India en Madagaskar. Gevaarlijk werk waarbij zelfs doden vallen. Grote cosmeticabedrijven weten ervan, maar doen ze er ook wat aan? En hoe kunnen mensen die make-up dragen ervoor zorgen dat die vrij is van kinderarbeid? — Het is zo normaal geworden dat het bijna niet meer opvalt. Make up, hoe meer het glimt. Oh my goodness! - Lekker veel sparkle. Maar die glimmertjes hebben ook een minder sprankelende kant. Ja, ik was erg geschokt. Dan kom je daar aangelopen en dan zie je eigenlijk één groot gat. Samen met correspondenten over de hele wereld onderzoek ik Natasja Gibbs de productieketen van dingen waar we dagelijks mee te maken hebben. Welke gevolgen heeft jouw consumptiegedrag voor de mensen die ze maken? Deze week make-up. Zelf ben ik ook groot fan van make-up en vooral van de glimmer die erin zit. Als je naar de ingrediënten kijkt. Er zit ook in bijna alle make-up een ingrediënt dat heet mica. Ja! - Van gehoord? Weet je wat ik bedoel? Mica is een mineraal wat zorgt voor glow of glitter in een product. Ja. - Je kent het misschien niet, maar het zit in heel veel producten waar je dagelijks mee te maken hebt. Mica. Mica is een van de meest gebruikte grondstoffen in vrijwel alle soorten cosmetica en zorgt voor een glinsterend effect. Die mooie gloss van je lippenstift of die glimmers in je oogschaduw? De kans is groot dat die afkomstig zijn van mica. Daarnaast kun je mica vinden in blushes, foundation, douchegel, shampoo, gezichtscrème, tandpasta, zeep en nagellak. Laten we het eens hebben over mica. Het wordt gewonnen in mijnen in onder andere Madagascar. Maar onder welke omstandigheden wordt die mica gewonnen? Het werken in de mijnen is zwaar en slecht voor de gezondheid. Maar dat is niet het enige. Bij het delven van mica zou ook sprake zijn van kinderarbeid. 80% van alle mica komt uit één land. India. Veel mica mijnen zijn illegaal en liggen in afgelegen regio's buiten het zicht van de overheid. Er zou worden gesjoemeld met de certificaten. Hierdoor is nooit echt met zekerheid te zeggen waar de mica vandaan komt en of er kinderarbeid mee gemoeid is. Onafhankelijk onderzoek naar de mijnen is schaars. Volgens de berichten die ik vind vallen er regelmatig doden door instortingen. Europarlementariër Lara Wolters strijdt al jaren voor transparantie in de productieketen. Vorig jaar is het haar gelukt om er een Europese wet doorheen te krijgen, die bedrijven dwingt om wereldwijd op een verantwoorde manier zaken te doen. De anti-wegkijk wet. Jullie hebben hard gewerkt aan die anti-wegkijkwet. Kun je kort en simpel uitleggen wat die wet precies inhoudt? Ja, nou, een beetje zoals hij heet. Je mag niet meer wegkijken als bedrijf van wat er gebeurt in je keten. Dus als jij kleren verkoopt, dan moet je weten hoe een T-shirt wat je verkoopt in elkaar is gezet. Of als je make-up verkoopt, dan moet je weten wat daar in zit en waar dat vandaan komt. En het niet wegkijken gaat over. Als dan blijkt dat er iets gebeurt wat niet oké is, dan mag je daar niet van wegkijken. Dan moet je daar wat aan gaan doen. Naar schatting werken er zo'n 22.000 kinderen in de Micamijnen in India en zo'n 11.000 in Madagaskar. De misstanden in de mica industrie zijn al jaren bekend. Ook bij miljardenbedrijf L'Oreal en grondstoffenleverancier Merck. Beide zeggen zich in te zetten voor een transparante het productieketen en voor betere leefomstandigheden van gezinnen in de Micamijnen. Maar op onze vraag of ze kunnen uitsluiten dat de mica die zij gebruiken het resultaat is van kinderarbeid... krijgen we geen antwoord. En Lara, wat kan ik als consument doen? Nou, als consument kun je natuurlijk altijd je interesseren, maar de bedoeling hiervan is wel dat je met een gerust hart in de winkel kan staan. En dat het niet aan jou is om onwijs veel onderzoek te gaan doen als je iets koopt. Natuurlijk is het zo hoe meer mensen dat wel doen, hoe meer mensen zich interesseren voor wat ze kopen, hoe meer druk er ook weer van onderaf op die bedrijven is om het goede te doen. Maar dat is mooi meegenomen zou ik zeggen. En het belangrijkste hier is de verantwoordelijkheid ligt bij die bedrijven nu.