Het ontstaan en de inrichting van Nederland
Bron: Schooltv / NTR · Niet-commercieel embed via de officiële speler.
Waar gaat dit over?
Video over het ontstaan en gebruik van turf in Nederland, met focus op historische ontwikkelingen en de invloed op landschappen.
Turf uit laagveen — In het laaggelegen westen van Nederland is laagveen gevormd door dode planten die onder water komen te staan, Deze plantenresten vergaan niet. Na verloop van tijd ontstaat hierdoor een dikke laag plantaardig materiaal. Als dit veen wordt gedroogd, heb je turf en dit wordt tot ver in de 20e eeuw gebruikt als brandstof. — Hier in Nationaal Park De Weerribben wordt laagveen gevormd. Dode planten die zakken naar de bodem maar vergaan niet en na verloop van tijd krijg je zo een dikke laag plantaardig materiaal. En als je dit droogt dan heb je turf. Wanneer aan het eind van de middeleeuwen de steden in ons land beginnen te groeien komt er steeds meer behoefte aan brandturf. Uiteindelijk heeft dit tot gevolg dat een flink deel van het landschap in laag Nederland verdwijnt door de schoorstenen van de groeiende steden. Aanvankelijk kan alleen bovengronds turf worden gestoken. Vanaf omstreeks 1530 wordt gebruik gemaakt van de baggerbeugel. Een stuk gereedschap waarmee ook diep uit het water turf kan worden gehaald. Deze wordt te drogen gelegd op zogenaamde legakkers of ribben. Smalle langwerpige stroken land die niet worden ontveend. En als het veen gedroogd is dan ziet het er dus zo uit. Men maakt van deze turfblokken nog tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog gebruik om op te stoken. Waar het veen wordt afgegraven ontstaan in het landschap grote veenplassen. De meeste daarvan zijn al kort na het uitvenen drooggemalen. Met de grotere plassen is dat lastiger, maar ook deze worden in de loop van de tijd grotendeels drooggemalen en omgezet in landbouwgrond. Het weer droog maken van uitgeveende landschappen is niet altijd mogelijk of wenselijk. Een van de mooiste bewaard gebleven turfwinning landschappen is dit natuurgebied De Weerribben in Overijssel. Dit gebied wordt nu met name gewaardeerd vanwege zijn ecologische kwaliteiten. Laten we er zuinig op zijn.





