Het ontstaan en de inrichting van Nederland

Systematische ontginning en roofbouw in de middeleeuwen — Vanaf de elfde eeuw groeit de bevolking van ons land. Er is meer voedsel nodig en men begint met de planmatige ontginning van de lagere gebieden tot bruikbare landbouwgrond. Waterschappen spelen een belangrijke rol bij het drooghouden van deze gebieden. In de veengebieden ontstaat een patroon van smalle akkers met nieuwe wegen en langgerekte lintdorpen. — Vanaf de elfde eeuw groeide de bevolking in ons land. Maar er is meer voedsel nodig en dus begint men met de planmatige ontginning van de lagere gebieden tot bruikbare landbouwgrond. En dat is hier in Friesland nog goed te zien. Even brede kavels gescheiden door afwateringssloten. Waterschappen spelen een belangrijke rol bij het droog houden van deze gebieden. In de veengebieden ontstaat een patroon van smalle akkers met nieuwe wegen en langgerekte lintdorpen. Vooral in West-Nederland en dan met name in de buurt van steden specialiseren de boeren zich op enkele producten. Op de hogere gronden zorgt de keerploeg ervoor dat er meer geproduceerd wordt. De bevolkingstoename leidt ook tot roofbouw op het landschap. Hier bij Kootwijkerzand bijvoorbeeld leidde overbegrazing en het afsteken van heideplaggen tot verzanding. Die plaggen worden in grote hoeveelheden vermengd met dierlijke mest en uitgespreid over de akkers bij de boerderijen. Het gevolg is dat de heide verdwijnt en dit soort zandverstuivingen ontstaan. En nu vinden we dit misschien prachtig, maar in feite is dit een door de mens vernield landschap. In de lagere delen van Nederland wordt turf gestoken waardoor het landschap ingrijpend verandert. Daar waar het veen uitgegraven is vormen zich plassen. In de loop van de tijd worden veel van deze plassen drooggelegd. Eerst met molens en later met stoomgemalen. Maar dat hebben ze niet met alle uitgeveende plassen gedaan. En gelukkig maar. Tegenwoordig ziet men ook de ecologische en recreatieve waarde van dit soort gebieden en blijven dit soort plassen bestaan. Ik vind dat helemaal niet erg en vele mensen met mij. Deze lange stroken in de Loosdrechtse plassen dat zijn restanten van legakkers waarop de turf na het steken te drogen werd gelegd. De meeste van deze legakkers zijn in de loop van de tijd afgegraven of weggeslagen door de storm en zo ontstonden deze prachtige recreatieplassen.