Examen biologie - Ademhalingsstelsel (Zelfregulatie)

Wil jij toegang tot meer dan 800 uitlegvideo's/kennisclips voor havo, vwo of vmbo-t? Kijk dan op https://www.digistudies.nl ga ultiem voorbereid je examen in! Funfacts: Leerlingen scoren door Digistudies.nl gemiddeld 1.2 hoger 📈 98,8% van onze alle leerlingen slaagt 🎓 Alle examenstof uitgelegd 🧠 Met bijpassende examenvragen en begrippenlijsten ✅ Op https://digistudies.nl/havo/biologie zie je alle uitlegvideo's over het biologie examen. De manier waarop ademhaling en gaswisseling plaatsvindt verschilt per dier, en is aangepast aan de omstandigheden waarin dit dier zich meestal bevindt. Insecten hebben bijvoorbeeld een klein ademhalingsbuisje aan de zijkant van het lichaam: een trachee. Hiermee ademt het insect. Vissen hebben kieuwen, waarmee vissen gaswisseling kunnen uitvoeren; niet zoals wij met lucht, maar met water. Sommige amfibieën hebben kieuwen; dit zijn vooral jonge dieren, de oudere halen meestal adem met longen, of via hun huid. Reptielen, vogels en zoogdieren (waaronder mensen) halen zoals je weet adem met hun longen. Ook planten “halen adem”, of doen aan gaswisseling. Dat bespreek ik in de volgende video. In deze Biologie video van Digistudies bespreken we het ademhalingsstelsel van mensen, dieren en planten. We bekijken hoe ademhalen werkt en welke onderdelen & organen hierbij belangrijk zijn. Ook komen termen als longcapaciteit, vitale capaciteit en restvolume aan bod! Ademhalen is het ventileren van lucht in je longen. Bij de ademhaling wordt lucht via de neus of mond de longen ingezogen, en vervolgens weer uitgeblazen. Wat er precies in de longen gebeurt heet gaswisseling, en ga ik in de volgende video bespreken. De lucht die ingeademd wordt gaat via de neus of mond door de keel de luchtpijp in. De luchtpijp heeft een wand die bestaat uit hoefijzervormige kraakbeenringen. De luchtpijp splitst zich in 2 bronchiën, welke ook een wand van kraakbeenringen hebben. In de luchtpijp en de eerste bronchiën, de stukken met kraakbeenringen, vindt nog geen gaswisseling plaats. Dit gedeelte wordt daarom dode ruimte genoemd Vervolgens splitsen de bronchiën zich in verschillende zijtakken die steeds kleiner worden. Deze takjes worden bronchiolen genoemd. Eigenlijk lijkt een bronchi met al zijn zijtakken van bronchiolen een beetje op een omgekeerde boom zonder bladeren. De wanden van de bronchiolen bevatten geen kraakbeenringen meer, maar wel spierweefsel. De wanden kunnen zich dus aanspannen en ontspannen, vernauwen of verwijden. Dit bepaalt de hoeveelheid lucht die kan worden in- en uitgeademd. De longcapaciteit is de totale hoeveelheid lucht die in de longen past. Dit is de vitale capaciteit (hoeveel je kunt uitblazen na maximaal te hebben ingeademd) en het restvolume, de hoeveelheid lucht die je nooit kunt uitademen. De belangrijkste inademspieren zijn: het middenrif, de buitenste tussenribspieren en de halsspieren. De belangrijkste uitademspieren zijn: de spieren van de buikwand en de binnenste tussenribspieren. Door het samentrekken en ontspannen van de betrokken spiergroepen wordt het volume van de borstkas groter en kleiner bij het ademen; de longen rekken en krimpen dan mee. Bij borstademhaling bewegen de ribben en het borstbeen vooral. Bij buikademhaling beweegt ook het middenrif sterk mee. De manier waarop ademhaling en gaswisseling plaatsvindt verschilt per dier, en is aangepast aan de omstandigheden waarin dit dier zich meestal bevindt. Insecten hebben bijvoorbeeld een klein ademhalingsbuisje aan de zijkant van het lichaam: een trachee. Hiermee ademt het insect. Vissen hebben kieuwen, waarmee vissen gaswisseling kunnen uitvoeren; niet zoals wij met lucht, maar met water. Sommige amfibieën hebben kieuwen; dit zijn vooral jonge dieren, de oudere halen meestal adem met longen, of via hun huid. Reptielen, vogels en zoogdieren (waaronder mensen) halen zoals je weet adem met hun longen. #biologie #eindexamens #ademhalingsstelsel