Examen aardrijkskunde - Centrum periferie model

Kijk op https://digistudies.nl voor een overzicht van meer dan 700 video's van álle examenvakken en onderwerpen! De video's op het platform worden overzichtelijk weergegeven en in je eigen leeromgeving kun je bijhouden wat je nog moet doen voor je examens. Meer aardrijkskunde video's? https://digistudies.nl/havo/aardrijkskunde In deze video gaan we bespreken hoe de wereld is onderverdeeld op basis van hun ontwikkeling. We beschrijven dit aan de hand van het centrum-periferie model. Periferie betekent letterlijk buitenkant en is dus precies het tegenovergestelde van centrum. Binnen de begrippen centrum en periferie heb je 3 soorten landen. 1: centrum, 2: semi-periferie en 3: periferie. Het gaat dus eigenlijk om de mate van ontwikkeling van een land en wordt dus gebaseerd op economische factoren binnen een land. De ontwikkelde/rijke landen zoals Noord Amerika worden aangeduid met ‘’centrum’’. De semi-periferie landen zijn landen die vooral de laatste 20 (?) jaar een sterke ontwikkelingsgroei hebben meegemaakt. India is een mooi voorbeeld hiervan. Dan heb je de periferie landen. Die zijn het aller armst en minst ontwikkeld. Deze landen staan vaak in dienst van de landen in het centrum. Zo leveren ze vaak diensten en grondstoffen aan centrumlanden. Belangrijk om te weten is dat er interne en externe oorzaken zijn waarom welvaart in de wereld zo slecht verdeeld is. Als je het hebt over interne oorzaken moet je denken aan oorzaken in het land zelf. Dan externe oorzaken. Nou je raad het waarschijnlijk al; dit zijn oorzaken van buitenaf. Dus hoe kan een land door oorzaken van buitenaf slecht ontwikkeld zijn? Het antwoord is eigenlijk niet zo moeilijk. Het ligt bijna altijd aan de relatie die het land met een ontwikkelder land heeft. Het centrum-periferiemodel geeft de verhoudingen weer tussen ontwikkelde-, en ontwikkelingslanden. Oftewel: centrum-, en periferie landen. Met de verhoudingen wordt bedoeld; de uitwisselingen tussen arbeid, kapitaal en goederen. In eerste instantie vind ik het een abstract en on-overzichtelijk schema. Wat betreft arbeid heb je hoog opgeleide mensen in het centrum, en over het algemeen lager opgeleide mensen in een periferie land. Kapitaal gaat over investeringen en leningen, deze komen uit het centrum. Terwijl ze in de periferie juist veel last hebben van het omgekeerde: schulden en terugbetalingen. Het centrum-periferiemodel is erg belangrijk om goed te onthouden omdat de kans groot is dat ze hier wat over gaan vragen op je eindexamen!