Wat kun jij doen tegen pesten?

Als je gepest wordt, zelf pest of erbij staat. Op veel scholen wordt gepest. Benjamin weet hoe het is om gepest te worden, maar ook om zelf te pesten. En dan heb je ook nog de omstanders, de grootste groep. Wat kun jij doen om pesten te stoppen? Nou, meer dan je misschien denkt.. Dit ben ik toen ik zeven jaar oud was. Hier ben ik vrolijk. Maar niet lang na deze foto ben ik een aantal jaren bijna dagelijks gepest, vernederd, uitgelachen en belachelijk gemaakt. Dat was dertig jaar geleden, maar ik weet nog goed hoe ik me toen voelde. Ik was diep ongelukkig. Ik wilde niet meer naar school. Ik schaamde me, voelde me eenzaam en onzeker en vertrouwde bijna niemand meer. En veel kinderen herkennen dit. Volgens het laatste onderzoek zitten er in elke basisschool klas gemiddeld vier kinderen die dagelijks gepest worden. Het gebeurt op het schoolplein, op sportvelden maar ook online, in klasse-apps bijvoorbeeld. Pesten is van alle tijden en een wereldwijd probleem. Wist je dat veel beroemde mensen ook als kind gepest zijn? Maar goed, wat is nou het verschil tussen plagen en pesten? Plagen is misschien een paar keer een grapje maken. Pesten is keer op keer expres iemand kwetsen, pijn doen, belachelijk maken, vernederen, uitlachen of buitensluiten. Dat is vaak moeilijk te herkennen, omdat pesten niet de hele dag doorgaat. Soms is het maar een gemene opmerking, maar als dezelfde persoon steeds weer het mikpunt is, dan beschadig je daar iemand echt mee. Het zorgt voor angst, verdriet en stress. Iemand die gepest wordt, kan daar de rest van zijn leven last van hebben. Waarom zou je dat een ander aandoen? Omdat iemand die pest daar een goed gevoel van krijgt. Klinkt gek he? Heeft te maken met hoe wij mensen in elkaar zitten. We willen allemaal onderdeel zijn van een groep. Dan voelen we ons veilig en op ons gemak. En hoe sterker jouw positie in de groep, hoe beter. En zo denkt iemand die pest ook. En ik ben er niet trots op maar ik weet ook hoe dat voelt want ik heb ook wel eens iemand gepest. Duurde niet lang, maar toch. Het gaf in het begin best een goed gevoel. Door een ander kleiner te maken voelt iemand die pest zich sterk, machtig en belangrijk in de groep. Of omdat ze merken dat anderen bang voor ze zijn of omdat er om ze gelachen wordt. Dat kan voelen als een aanmoediging. Eigenlijk zijn er dus altijd wel anderen die het zien of horen. De omstanders. Je staat ernaast of je ziet het online in een appgroep voorbijkomen. Bijna iedereen herkent dat wel. Ook ik. Omstanders willen ook bij die groep horen en willen vooral zelf niet het mikpunt worden. Daarom houden ze zich stil en kijken weg of doen of lachen mee met degene die pest. Gepest worden, zelf pesten of het zien gebeuren. Ik heb het allemaal meegemaakt. En misschien herken jij je nu ook wel in een van deze drie rollen. Het mooie is welke rol jij nu ook maar hebt, jij kunt iets doen om het te stoppen. Bij mij stopte het pesten toen ik voor mezelf opkwam. Ik was zo boos en voelde me sterk genoeg dat ik dat durfde. En degenen die mij pestten schrokken daarvan. Daarom zeggen deskundigen ook: werk aan je zelfvertrouwen. Een pester merkt vaak het verschil tussen iemand die doet alsof hij sterk is en iemand die echt meer in zichzelf gelooft. Dus ga op zoek naar iets waar je je zekerder door voelt. Een sport, een hobby, maakt niet uit, waarvan je weet: daar ben ik goed in of daar word ik sterk van of bij deze mensen voel ik me thuis. Zo krijg je meer zelfvertrouwen, is het idee. En het belangrijkste: praat erover met iemand. Dat lucht op en je staat er niet meer alleen voor. Hij of zij kan je misschien helpen. Als je zelf pest, hoe stop je ermee? Nou, je weet vaak best wanneer je te ver gaat. Toen ik merkte dat ik niet plaagde, maar pestte, besloot ik direct om ermee te stoppen en mijn best te doen om degene die gepest werd in de groep op te nemen. Vaak zijn mensen die pesten op zoek naar aandacht en applaus. Ze willen belangrijk gevonden worden maar dat kan ook zonder iemand anders pijn te doen. Dus ga daar naar op zoek. Misschien kun je goed sporten, optreden, grappen vertellen en misschien wel het allerstoerste wat je kunt doen: sorry zeggen. De rest, de omstanders, hebben de meeste invloed want die zijn in de meerderheid. Allereerst: stop met meelachen en als je het durft spreek diegene die pest aan op zijn gedrag. Dan ben je echt een held. Vind je dat moeilijk? Kijk dan niet weg, maar vertel het aan een volwassene. Dat is geen klikken. Kinderen kunnen pesten vaak niet alleen oplossen. Een volwassene kan helpen. En steun degene die gepest wordt. Ga erbij zitten. Sla een keer een arm om hem of haar heen. Geef een keer een compliment. Het is een kleine moeite, maar je helpt er iemand echt mee. Geloof mij maar. Dus ook al voel je je machteloos vind je het spannend: pesten stopt pas als iemand iets doet. Het zou mooi zijn als jij dat bent. Toch?