Wat is koormuziek?

Samen zingen verbindt — In Nederland zingen meer dan twee miljoen mensen in een koor. Koren ontstaan al eeuwen. In de Middeleeuwen zongen koren Gregoriaans, en daarna gingen koren meerstemmig zingen. Tegenwoordig zijn er koren in allerlei soorten en maten: van kamerkoor tot popkoor. — Wat hebben een heksenketel, gebreide sokjes en corona te maken met koormuziek? Vergeet yoga, wandelen, mindfulness. Ga zingen in een koor. Samen zingen maakt gelukkig en is goed voor lichaam en geest. Het is een van de populairste hobby's van ons land. Nederland kent een kleine 2 miljoen koorzangers. Van professioneel kamerkoor tot het plaatselijke kerkkoor, van operetteclub tot shanty pop en musicalkoor. Voor elke muzieksmaak is er wel een koor te vinden. Een koor is een groep mensen die samen zingt. De grootte van die groep varieert. Acht zangers passen prima in een woonkamer en bij dat aantal mag je spreken van een kamerkoor. Overigens zijn er ook kamerkoren van veertig man, maar daarvoor hebben we een Blaricumse of Wassenaariaanse woonkamer nodig. Handen af van de hypotheekrente! Kleinere formaties noemen zichzelf ook wel ensemble of vocal group. Denk bijvoorbeeld aan de acht zangers van Voces8, de zes zangers van King’s Singers en Apollo5, bestaande uit, je raadt het al: vijf zangers. Uitschieters naar boven zijn er ook. Mannenkoor De Gouwestem heeft zo'n 200 leden en incidenteel klinkt het groot Johannes de Heer Koor met 700 zangers tegelijk. Samen zingen is al zo oud als de weg naar Rome en vast nog veel ouder. Want ja, toen die weg werd aangelegd, werd er vast ook wel een onvervalst Romeins mopje gezongen door een stratenmaker. Constantinopel is een mooie stad. Daar lopen de meisjes in hun blote...Ga je mee naar Frankrijk? Vroeger zong iedereen, op een enkel vals zingend koorlid na, dezelfde melodie. Het Gregoriaans. Het zorgde voor een traditie van samenzang in kloosters en kerken. In de twaalfde eeuw kwam men er achter dat muziek nog mooier klinkt, als de zangers tegelijkertijd verschillende noten zingen. De meerstemmigheid was geboren. Oh ja, en dan moet je ja, ja, ja, ja, ja, ja. En dat is wat koren tegenwoordig bedoeld of onbedoeld, als er erg vals wordt gezongen nog altijd doen. In een gemengd koor zingen mannen en vrouwen samen. Koor is meestal opgedeeld in vier stemgroepen: de hoge vrouwenstemmen, sopranen, de lage vrouwenstemmen, de alten, de hoge mannenstemmen, de tenoren en de lage mannenstemmen, de bassen. En dat meerstemmig zingen kan je zo gek maken als je zelf wil. Van een tweestemmige canon tot het veertigstemmige Spem in Alium van Thomas Talis. Of zelfs zestigstemmig in de Missa sopra Ecco si beato Giorno van de streberige Alessandro Striggio. Ik had een negen voor wiskunde. In deze complexe stukken wordt het kaf van het koren gescheiden. Dit is werk voor professionals. Denk aan het Nederlands Kamerkoor, Cappella Amsterdam en het Groot OmroepKoor. Maar er zijn ook een hoop goede amateurkoren die niet voor de professionele koren onderdoen. Wekelijks oefenen duizenden koren voor hun bijdrage aan een kerkdienst voor een jubileumconcert of optreden op de plaatselijke braderie of kerstmarkt. Maar vaak ook gewoon voor de gezelligheid. Is de dirigent aan het werk met een andere stemgroep kan ik mooi even kletsen met mijn buurvrouw of even oogcontact zoeken met die ene knappe alt of kan ik nog even verder breien aan de sokjes voor mijn kleindochter. Saamhorigheid is een belangrijke motivatie om in een koor te gaan. En die saamhorigheid gaat soms nog een stapje verder. Lekker tijdens de repetitie sjansen met die knappe sopraan of charmante tenor. Sommige jongere koren zijn verkapte koppelbureaus, want niet zelden word je smoorverliefd op elkaar en ontstaan er koorrelaties waar dan weer koorknaapjes uit geboren worden, van zanger tot zwanger. Maar er zijn ook mensen die gewoon even lekker gek willen doen en al dan niet verkleed vrolijke liedjes willen zingen. Daar hoort dan ook natuurlijk een originele naam bij, zoals Smartlappenkoor Ontroerend goed, Edese kreten uit Ede, Koor, Geen gehoor of vrouwenkoor De Heksenketel. Over heksenketel gesproken. Het hoogtepunt bij ieder amateurkoor is de jaarvergadering. Elk lid mag zijn zegje doen over die smakeloze koorkleding of dat dat ene moeilijke stuk dat we echt een keer moeten instuderen. Koren op de molen van de echte vergadertijger. Zo heeft iedereen zijn eigen stokpaardje. Storen jullie je ook zo aan het eeuwige geklets tijdens de oefenavonden? Kan de repetitie nou eindelijk eens op tijd gestart worden? Te laat is te laat. Ja, het gaat er altijd hard aan toe en er moet beter naar de dirigent geluisterd worden. Elke amateurzanger kent de terugkerende aanwijzingen van de koortsachtige dirigent. Harde sopranen, kletsende alten, valse tenoren en verdwaalde bassen. Aan de dirigent de nobele taak om geduldig te blijven en het beste in de groep naar boven te halen. De coronaperiode was ook voor de koorwereld een lastige tijd. Samen zingen kon niet meer. Door een grote hoeveelheid afhakers werden verschillende koren opgedoekt. Andere koren bedachten creatieve online manieren om toch te kunnen zingen. Koorkoning Eric Whitakker liet in zijn virtuele koor, zo'n 20.000 zangers van over de hele wereld, met elkaar zingen. Het oudste koor van Nederland heeft gelukkig ook corona overleefd. De Broederschap van de Sanghers, opgericht in 1743. Een mannenkoor met Gregoriaans als corebusiness. Het was in 1743 nog best modern. Trouwens, er ontstaan nog altijd nieuwe koren, vooral in het pop- en musicalgenre. En heb je geen zin in wekelijkse verplichtingen, dan kan je tegenwoordig ook op steeds meer plekken meedoen met een projectkoor. Nou wil je zelf natuurlijk het liefst vandaag nog aanmelden bij een koor. Moet je zeker doen! Koor dat het altijd erg leuk is. Sander en Erik, nu is het een keertje klaar met die grappen...we gaan gewoon zingen.