Wat is een meteoriet?
Bron: Schooltv / NTR · Niet-commercieel embed via de officiële speler.
Waar gaat dit over?
De video uitlegt wat een meteoriet is, hoe ze vallen en een historische gebeurtenis in Tsjeljabinsk. Het bespreekt ook de mogelijkheid van dinosauriër uitsterven door een meteoriet.
Een steen die door de dampkring op aarde valt — Een steen die door de ruimte heen zweeft, dat noemen we een meteoroïde. En als-ie naar de aarde toe gaat en in de dampkring terechtkomt, dan wordt-ie steeds warmer omdat-ie de lucht in elkaar duwt. En dan wordt het een vallende ster of een meteoor. Als-ie dan tijdens het vliegen door de dampkring niet opgebrand is, en er is nog iets over om op de grond in te slaan, dat noemen we een meteoriet. — LUIDE KNAL. Op 15 februari 2013 ontplofte een gigantische meteoroïde boven Tsjeljabinsk. Dat is een plaatsje in Rusland. De meteoor was zo groot als een vrachtwagen en woog wel tien miljoen kilo. Dat is evenveel als de hele Eiffeltoren. En hij kwam met een enorme snelheid aan bij de dampkring. Zo'n 60.000 kilometer per uur. Dat is 160 keer sneller dan Max Verstappen ooit in z'n Formule 1-wagen heeft gereden. Hij explodeerde in stukken uiteen. En daar raakten bijna 1500 mensen bij gewond. Door die explosie gingen autoalarmen af en het hele telefoonverkeer raakte ontregeld. Maar de mensen raakten niet gewond door de explosie zelf. Die steen ging zo snel door de dampkring heen dat-ie sneller dan het geluid ging. En dan krijg je een soort schokgolf. Dat wordt een sonic boom genoemd. Een straaljager heeft dat ook. Daar komt die herrie vandaan. Wat gebeurde, is... Die mensen zagen die streep licht voorbij. En dan ga je kijken. Maar dat is precies het probleem. Dus die streep licht kwam voorbij. Ze gingen kijken. En op dat moment kwam die schokgolf dichterbij en vloog dat glas, pam, naar binnen. En dat is waar de mensen door gewond raakten. Dus mocht je ooit zo'n streep licht buiten zien, ga dan nooit voor het raam staan kijken. Anders raak je zelf gewond. In Nederland hebben we gelukkig nog nooit zo'n grote meteoor gehad. Alleen maar een paar kleintjes. En die worden door dit soort camera's in de gaten gehouden. Ze staan door heel Nederland en Europa om te kijken waar vallende sterren vandaan komen en waar ze naartoe gaan, zodat je ze misschien terug kunt vinden. Bijna alle meteoren branden op voordat ze op aarde terechtkomen. Het is dus moeilijk om ze terug te vinden. In Nederland zijn er pas zes ooit gevonden. En hier heb ik er eentje. Het lijkt misschien een suf kiezeltje, maar dit is een van de zes meteorieten die ooit teruggevonden is in Nederland. De meteoriet van Serooskerke. Op 28 augustus 1925 hoorden de mensen in Serooskerke, Zeeland, een fluittoon en een paar doffe klappen. En op de boerderij van Leendert Reinier vonden ze uiteindelijk, 40 centimeter in de grond geboord, deze meteoriet terug. De meteoriet van Serooskerke. Een bijzonderder steen bestaat er bijna niet. Die komen uit de ruimte, uit ons zonnestelsel. En daar zweven ze gewoon een beetje rond, maar waar? We hebben in het midden de zon. En daaromheen draaien alle planeten. De dichtstbijzijnde, dat is Mercurius. Deze. De dichtstbijzijnde planeet. De tweede planeet is Venus die eromheen draait. En de derde planeet is de aarde. Hier wonen wij. En nog verder staat Jupiter, met allemaal manen. Die heeft er heel veel. En tussen de banen van Mars en Jupiter in daar zweven al die meteoroïden zoals dat heet. En daar zitten ze met miljoenen tegelijkertijd een beetje te zweven, een beetje te chillen. En om de zoveel tijd botsen ze tegen elkaar en kunnen ze uit hun baan raken en richting de aarde gaan. En dan kunnen ze neerstorten, zoals de meteoriet op Serooskerke. Zo'n steen die door de ruimte heen zweeft, dat noemen we een meteoroïde. En als-ie naar de aarde toe gaat en in de dampkring terechtkomt, dan wordt-ie steeds warmer omdat-ie de lucht in elkaar duwt. En dan wordt het een vallende ster of een meteoor. Als-ie dan tijdens het vliegen door de dampkring niet opgebrand is, en er is nog iets over om op de grond in te slaan, dat noemen we een meteoriet. En dat kan een behoorlijke troep geven. Veel wetenschappers denken dat de dinosauriërs uitgestorven zijn door de inslag van een meteoriet. Bij de impact werd er zo ongelooflijk veel steenstof en rots omhoog geslingerd, dat het maanden en misschien zelfs jarenlang te donker was voor planten om te groeien. En uiteindelijk betekende dat de dood van de dinosauriërs. Gelukkig komt dat hooguit een paar keer per miljard jaar voor. Dus daar hoef je niet bang voor te zijn.





