De bevrijding van Europa is begonnen

Wat gebeurde er op D-Day? — Op 6 juni 1944 landen de geallieerden op de stranden van Normandië. De bevrijding van Europa van nazi-Duitsland is begonnen. 150.000 mannen en jongens wagen hun leven voor een vrij Europa. — Dit was het beeld van diezelfde zesde juni voor de Normandische kust. Een armada van meer dan 4000 grote en kleine schepen kroop nader en nader op de Franse kust toe. De deuren werden opengegooid. De eerste geallieerde soldaten waren aan land. 6 juni 1944. Op de stranden van Normandië landden honderdduizenden soldaten. Deze dag kennen we nu als D-Day. De strijd om Europa te bevrijden van nazi-Duitsland is begonnen. Wat ging eraan vooraf en waarom is het zo’n belangrijk keerpunt in de Tweede Wereldoorlog? Laten we even terugspoelen. We gaan terug naar de jaren dertig van de vorige eeuw. De wereld maakt kennis met deze man, Adolf Hitler. Nadat hij aan de macht komt, wil hij het Duitse Rijk uitbreiden en zijn nazi-ideologie over heel Europa verspreiden. In 1939 begint hij door de inval in Polen de Tweede Wereldoorlog. En het Duitse leger verovert hierna in sneltreinvaart bijna heel Europa. Een aantal landen sluit een samenwerkingsverbond om de bezette gebieden te bevrijden en Hitler en zijn nazi-bewind te stoppen. Het Verenigd Koninkrijk, Canada, de Verenigde Staten, maar ook de regeringen van bezette landen zoals Frankrijk, Nederland en Polen sluiten zich aan. Dit bondgenootschap heet de geallieerden. We gaan even door naar 1942. De oorlog is al bijna 2,5 jaar aan de gang. Na de snelle opmars in Europa heeft Hitler zijn zinnen gezet op de Sovjet-Unie. Onder de codenaam Operatie Barbarossa valt het Duitse leger het land binnen. Maar Hitler onderschat de Sovjet-Unie. Hun Rode Leger is sterk het klimaat koud en de afstanden gigantisch. Het tij begint te keren. Sovjetleider Stalin dringt er bij de geallieerden op aan om een tweede front te openen. Alleen zo zouden de nazi's in een paar maanden verslagen kunnen worden. En ook bij de leiders van het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten Churchill en Roosevelt groeit dat besef. Alleen een grootschalige aanval op het Europese vasteland kan Duitsland breken. De geallieerden beginnen in het diepste geheim in Zuid-Engeland aan de voorbereidingen. Er komen verschillende plannen op tafel en er wordt een testaanval voorbereid. In augustus 1942 wordt de haven van de Franse kuststad Dieppe aangevallen. Het is een slachtpartij. Meer dan de helft van de soldaten wordt gedood, verwond of gevangengenomen. De belangrijkste les uit deze aanval is dat de landing niet via havens moet gaan, maar via stranden. En dan van daaruit moeten zo snel mogelijk de havens worden ingenomen om militair materieel aan land te krijgen. In januari 1943 besluiten de geallieerden dat Normandië in Frankrijk d√© plek wordt van de invasie. Het plan krijgt de codenaam Operation Overlord. Het wordt een gecombineerde aanval vanuit zee met een gigantische vloot en vanuit de lucht met bommenwerpers en parachutisten. De aanval moet plaatsvinden op de stranden en die noemen ze Utah, Omaha. Gold. Juno. En sword. De nazi's houden al rekening met een grote aanval vanuit Engeland en daarom bouwen ze vanaf 1942 langs de Atlantische kust een betonnen verdedigingslinie. De Atlantikwall. Deze muur van bunkers, mijnenvelden en prikkeldraadversperringen loopt van het hoogste puntje van Noorwegen tot aan de grens met Spanje. 6200 kilometer. Hele kustgebieden worden geëvacueerd. Dorpen, steden, stranden zijn nu verboden terrein. Ook in Nederland. Hitler is ervan overtuigd dat ondanks de Atlantikwall de invasie zal plaatsvinden bij Calais, waar de afstand met Engeland het kleinst is. Hij heeft geen idee wat voor enorme operatie op het punt van beginnen staat. Het is zover. 5 juni 1944. De dag van de invasie. Iedereen is in gereedheid gebracht. Duizenden soldaten staan klaar. Amerikanen, Engelsen, Canadezen, maar ook Fransen, Nederlanders en Polen. Sommigen piepjong en ver van huis. Vanwege veiligheidsredenen wordt de invasie tot het allerlaatste moment ook voor de soldaten geheimgehouden. Maar een hevige storm gooit roet in het eten. Te hoge golven, te harde wind en slecht zicht. De geallieerden besluiten de invasie uit te stellen. De volgende ochtend, 6 juni om half 5 geeft Eisenhower, de opperbevelhebber van de geallieerden, het startsein. D-Day. De beslissende dag is begonnen. Meer dan 5000 schepen steken tegelijkertijd de zee over. Eerst worden langs de kustlijn duizenden parachutisten gedropt die de wegen en bruggen van het Normandische platteland moeten veiligstellen. En dan, verdeeld over de vijf stranden gaan meer dan 150.000 soldaten aan land in bezet Frankrijk. Zodra de geallieerde soldaten uit de boten stappen nemen de Duitsers hen onder vuur. Het is √©√©n groot slagveld, het zicht is slecht en de jongens weten vaak nauwelijks tegen wie of wat ze vechten. Elke stap kan de laatste zijn. Na ongeveer drie dagen ononderbroken gevechten zijn de kustgebieden in handen van de geallieerden. Er worden tijdelijke bruggen en havens aangelegd om meer legers en materieel aan land te kunnen krijgen. Straat voor straat, weiland voor weiland huis voor huis, winnen de geallieerden terrein. Op 29 augustus ruim anderhalve maand na D-Day, bereiken ze de Franse hoofdstad Parijs. Een grote overwinning op nazi-Duitsland. Hierna stoten de legers door naar België en Nederland. In het najaar van 1944 wordt het zuiden van Nederland bevrijd. En pas in mei 1945 ook de rest van Nederland. Door de opmars van de geallieerden na D-Day vanuit het Westen en het rode Sovjet-leger vanuit het oosten, wordt Duitsland teruggedreven En in april 1945 bereiken de Sovjets als eerste de Duitse hoofdstad Berlijn. Hitler pleegt zelfmoord. Nazi-Duitsland geeft zich over. D-Day staat symbool voor het begin van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Omdat nazi-Duitsland vanaf dat moment op twee fronten strijdt wordt het tot overgave gedwongen. Europa is weer vrij en de geallieerde soldaten van D-Day zijn helden. Dankzij hen kunnen wij Europa in vrijheid leven. Maar die bevrijding komt met een hoge prijs. Tijdens en na D-Day laten tienduizenden soldaten het leven. Zowel aan de kant van de geallieerden als die van de Duitsers. Hierdoor staat de Normandische kust vandaag de dag vol met witte kruizen. En voor de soldaten die wel terugkeren is het leven nooit meer hetzelfde. Veel van hen zijn lichamelijk verminkt en getraumatiseerd na de verschrikkingen die ze hebben meegemaakt op het slagveld. Elk jaar op 6 juni herdenken we nog steeds het grote offer dat al die jongens en mannen hebben gebracht voor onze vrijheid.