Medialogica in de klas

De marketing van roken en vapen — Nieuwe middelen met nicotine zoals de e-sigaret of vape, verhitte-tabaksproducten en nicotinezakjes worden op de markt gebracht als minder schadelijke alternatieven voor de klassieke sigaret. Maar inmiddels lijken juist deze producten een nieuwe generatie verslaafd te maken aan nicotine. Hoe zit het met de belofte van tabaksfabrikanten die – net als de overheid – zeggen te streven naar een rookvrije toekomst. — Is dit beeld straks verleden tijd? Wel als het aan de overheid ligt, want die streeft naar een rookvrije generatie en lijkt hierbij een verrassende bondgenoot te hebben. Ook tabaksfabrikanten zeggen af te willen van de klassieke sigaret. Wat mij betreft. En wat Philip Morris heeft, hoort die sigaret in een museum. En zet er daarom vol in op nieuwe producten. Maar zijn dit goede bedoelingen of is hier sprake van een slimme marketingtruc? Wat mij betreft maak je daarmee echt bewust kinderen verslaafd aan een product. In Medialogica: Hoe tabaksfabrikanten, influencers en journalisten de beeldvorming bepalen rond het nieuwe roken. De e-sigaret komt in 2008 op de Nederlandse markt. Er is veel aandacht voor in de media. Een elektronische sigaret met nicotine, maar zonder teer. Het zou een nieuw wondermiddel zijn. Ja, je wil van het roken af. Het is een hulpmiddel. Producenten promoten het als minder schadelijk alternatief voor de sigaret. Wat is het voor rook wat er dan nu uitkomt? Nou, dat is gewoon waterdamp. - Wij dachten aanvankelijk: het zou kunnen, laten we eens kijken wat dit gaat doen. En we wisten niet of het werkte, maar we wilden wel heel graag rokers de kans geven om te stoppen met roken. En ik denk dat we in die tijd niet konden voorzien dat de tabaksindustrie het ging opkopen en het zo heeft doorontwikkeld, dat product, dat het eigenlijk meer van een product voor rokers ontwikkeld werd naar iets wat juist getarget werd op niet rokende jeugd. Dus er kwam een nieuwe term op de markt Vape. En het is nu zo dat heel veel jongeren niet eens meer weten waar je het over hebt als het over e-sigaret hebt, want iedereen spreekt over een vape. Bij het Trimbos instituut geven ze e-sigaretten eerst het voordeel van de twijfel. Sinds een paar jaar wijzen ze juist op de risico's ervan, want uit onderzoek blijkt dat ze schadelijker zijn dan gedacht. En bovendien helpen ze rokers vaak niet te stoppen met roken. Wat we zien in Nederland is dat rokers niet overstappen op die producten, maar ze ernaast gaan gebruiken. 2/3 van de vappers rookt. Ook hebben ze extra schade. Dus wij zien juist dat deze producten het roken eigenlijk normaliseren, het aantal stoppogingen verminderen en dat we daarmee slechter af zijn uiteindelijk dan als ze er niet zouden zijn. Uit een sigaret nemen de meeste mensen zo'n twaalf trekjes. 20.000 pufjes. De tabaksindustrie verliest marktaandeel in de westerse wereld. En dat verlies aan marktaandeel, dat lijken ze nu te willen compenseren door het op de markt brengen van nieuwe producten die juist aantrekkelijk zijn voor de jeugd. Jongeren worden volgens Kroes dus via deze nieuwe producten verleid om verslaafd te raken aan nicotine. En hoewel dit soort populaire vapes vrijwel allemaal uit China komen en niet door de grote tabaksfabrikanten worden gemaakt, dragen die grote fabrikanten volgens haar wel degelijk een verantwoordelijkheid. Grote tabaksfabrikanten hebben natuurlijk wel toe bijgedragen dat het idee van dit soort producten een stuk minder schadelijk is dan een tabaksigaret. En in dat opzicht maken ze het voor ouders ook veel lastiger om te zich te realiseren dat hun kind bezig is met het krijgen van een nicotineverslaving. En wat wij zien is dat kinderen met de nicotineverslaving ook weer heel makkelijk tabak sigaretten gaan roken. Het is een imago rond het hele product dat de tabaksindustrie zelf bewust zo heeft gecreëerd. Professor Robert Jackler was kno arts en onderzoekt sinds 2006 reclamestrategieën van de tabaksindustrie. Met gelikte reclames creëren grote tabaksfabrikanten decennialang een romantisch beeld rondom de sigaret. Philip Morris verkoopt wereldwijd... naast sigaretten ook e-sigaretten en nicotinezakjes. Maar in Nederland richten ze zich op een elektronisch apparaat dat tabak verhit. Wij zeggen, dat staat bovenaan alles wat wij doen: Laat je goed informeren over rookvrije alternatieven. Wat bedoelen jullie met rookvrij? Dus bij rookvrije producten treedt er geen verbranding meer op, maar wordt er tabak verwarmd, waardoor je veel minder schadelijke stoffen uit het product krijgt. Dus u noemt mensen die verhitte tabak gebruiken geen rokers? Nee, absoluut niet. Voor het gebruik van verhitte tabak is geen rook en er komt geen rook bij vrij. En rookvrij is dus iets anders dan nicotinevrij. - Ja Ja, de producten die jullie hier maken, daar zit nog steeds nicotine in. Waarom verkopen jullie nu nog steeds wel sigaretten? Als wij zouden stoppen nu met de verkoop van sigaretten. Wat wij willen. Wij willen toe naar een rookvrije samenleving in 2040. Dat willen wij allemaal. Als wij nu zouden stoppen met de verkoop van sigaretten, wat zou er dan? Zou er niemand minder gaan roken. Dan zouden mensen andere sigaretten ergens vandaan halen en zouden wij ook al die rookvrije producten niet meer verder kunnen ontwikkelen en niet meer beschikbaar maken. S Werelds grootste tabaksfabrikant wil binnen twintig jaar helemaal stoppen met sigaretten. Het product waarmee ze binnenkort in Nederland op de markt komen, zou een stuk minder schadelijk zijn voor de gezondheid. In deze damp zit 90 tot 95% minder schadelijke stoffen. En dat valt ook Amerikaanse toezichthouders op. De campagne wordt verboden.