Kleine kerncentrales als nieuwe optie

Is kernenergie terug van (nooit) weggeweest? — De discussie over kernenergie en het wel of niet bouwen van kerncentrales duurt nog steeds voort. Tegenstanders wijzen op de gevaren als er iets misgaat, en de vraag waar radioactief afval opgeslagen moet worden. Voorstanders wijzen op de schone energie die niet afhankelijk is van wind of zon. Een nieuwe optie is een SMR, een kleine kerncentrale. — We zijn in Europa te afhankelijk van andere landen en hun energie. En dus wordt een oude bekende uit de kast gehaald. Jarenlang in het verdomhoekje want Wordt nu anders naar gekeken. Met een nieuw toverwoord. Kunnen die kleine kerncentrales ons redden en staat er straks eentje in elk dorp? Dit is de comeback van kernenergie. Als het gaat over kernenergie dan valt een ding best wel op. Je hebt mensen die heel erg voor, of heel erg tegen zijn. We beginnen bij het begin, als wetenschappers ontdekken dat je het radioactieve uranium-atoom kunt splijten waarbij dan een beetje energie vrijkomt. Kernsplijting. Een hele korte en versimpelde uitleg. Stel je dat heel zware uranium-atoom even voor als een bal. Als je daar heel hard een klein balletje op afvuurt knalt het uranium doormidden en daarbij komt energie vrij en allemaal kleine balletjes. Die schieten weer richting andere uraniumballen die óók weer doormidden knallen met energie en balletjes. En ga zo maar door. Er ontstaat een kettingreactie waarbij heel veel energie vrijkomt in de vorm van warmte. En met die warmte, omgezet in stoom, kan je elektriciteit opwekken zonder CO2 uit te stoten. Mooi toch? Alleen ontstaan hierbij radioactieve stoffen met heel schadelijke straling. Radioactief afval dat honderdduizenden jaren gevaarlijk blijft. Dus waar laat je het? En kernsplijting is ook de basis voor iets veel duisterders. Een kernwapen. Hier op beeld het testen van de eerste atoombom. Dat heeft de wereld geweten. De Verenigde Staten droppen in de Tweede Wereldoorlog twee van dit soort bommen. Honderdduizenden mensen komen om. Ook in de jaren daarna als gevolg van de straling. Amerika en de Sovjet-Unie komen na de oorlog in een wapenwedloop. Allebei willen ze de nucleaire strijd winnen. Daar wordt kernenergie ook een belangrijk onderdeel van na deze speech. We gaan de ontwikkeling van plannen voor vreedzaam gebruik van atoomenergie opvoeren. Moest mensen er van overtuigen dat kernsplijting niet alleen voor wapens zorgt maar ook voor spotgoedkope energie. En ja, zelfs voor wereldvrede. Het brengt vrede dichterbij en economische en sociale voordelen voor alle landen. Kernenergie is booming. De hele wereld investeert. In auto's die rijden op kernenergie nucleaire schepen en kerncentrales. Wij ook. Er komen er twee. Moeten er uiteindelijk 35 worden. Die in het jaar 2000 de helft van onze elektriciteit moeten opwekken. Loopt anders. Het kerndebat krijgt een andere toon. Ik had het al even over dat gevaarlijke radioactieve afval. Deze blokken, waarin licht radioactief materiaal is verpakt worden in de oceaan gedumpt. Stop met het dumpen van die vaten! Zijn jullie gek geworden? Moeten er doden vallen?! Tot woede van de milieubeweging die in de jaren 60 ontstaat. Er zijn ook zorgen over straling. Want een ongeluk in zo'n kerncentrale kan tot heel veel doden leiden en gebieden onbewoonbaar maken. En die ongelukken gebeuren. Zoals hier in het Amerikaanse Harrisburg. Blijf binnen en houd de ramen en deuren gesloten. Er was een kleine explosie op de eerste dag van het kernongeval. Leidt tot grote protesten. Het wordt nog veel erger. Er is een ongeluk gebeurd bij de kernreactor in Tsjernobyl zo'n 130 kilometer ten noorden van Kiev. De schrik is zo groot dat veel plannen voor nieuwe centrales in de ijskast gaan. Ook in Nederland. En dat niet alleen. Bestaande centrales moeten dicht vinden activisten. En uiteindelijk En als dit gebeurt. Drie reactoren van de Fukushima kerncentrale smolten nadat een vijftien meter hoge golf door de veiligheidsbarrière brak. Volgt een wereldwijde golf van sluitingen. Japan gaat alle reactoren testen Fukushima heeft mijn houding ten opzichte van kernenergie veranderd. Dan 2015. Het jaar van Het Klimaatakkoord van Parijs is aangenomen. In diezelfde periode volgen meer klimaatafspraken. De Europese Green Deal. Die doelen zijn ambitieus en dus komen kerncentrales weer in beeld. Waar je eerst de SGP hebt die er iets over zegt, wordt het later echt een verkiezingsthema. De echte omslag komt met kabinet Rutte-4 als er miljarden moeten worden vrijgemaakt voor nieuwe kerncentrales. En ja, ook al kijken veel meer Nederlanders steeds positiever naar kernenergie het blijft politiek gezien een heet hangijzer. Terug naar nu. Wat er nu gebeurt op de Europese markt is het gevolg van verkeerde beslissingen door Europese regeringen. Energie is een machtsmiddel. Dit is een oorlog op onze energie. Het is een oorlog op onze economie. De gevolgen van de Midden-Oosten-oorlog zijn mogelijk nog groter dan die van de oliecrisis uit de jaren 70 en die van de oorlog in Oekraïne samen. Dus zeggen ze nu in Brussel: kernenergie de rug toekeren was een strategische fout. Een land dat trouwens vast bleef houden aan kernenergie Frankrijk. Kijk, een groot deel van hun energie komt uit tientallen centrales. Mede daardoor hebben de Fransen minder last van stijgende energieprijzen. Leve nucleaire energie, leve de republiek en leve Frankrijk! Dus als een gek gaan bouwen? Kan dit de start zijn van die nucleaire renaissance? Krijgen we een nucleaire renaissance in 2026? Haast maken, voorzitter. Build Baby Build. Nou, was het maar zo makkelijk. Bij de bouw van een kerncentrale heb je eigenlijk altijd een vaste regel. Dat de prijs het dubbele wordt van wat men denkt aan het begin. Check, deze kerncentrales van de afgelopen jaren gingen allemaal ruim over hun budget heen. En even snel neerzetten? De bouw is nog niet begonnen, maar toch zijn de Tsjechen al tien jaar bezig met voorbereiden. Is het die investering dan waard ten opzichte van de energie die het je oplevert? Vergelijk je kernenergie met zon- en windenergie dan zie je de laatste steeds goedkoper worden. Zonnepanelen kosten bijvoorbeeld steeds minder om te produceren terwijl kerncentrales juist duurder worden door bijvoorbeeld steeds strengere veiligheidseisen. Belangrijke kanttekening? Kernenergie levert altijd. Zonne-energie en windenergie als de zon schijnt of het waait. Bezwaren tegen grote centrales, die ken je nu wel. Maar ik had het aan het begin van deze video ook over een nieuw toverwoord. We presenteren een nieuwe Europese strategie voor Small Modular Reactors. Een soort mini-kerncentrale gemaakt in een fabriek en Veiliger, goedkoper, sneller en makkelijker om te bouwen dan grote centrales. Waar de EU honderden miljoenen in investeert. Kleiner dan z'n grote broer en dus goedkoper. Eigenlijk hetzelfde idee als met die zonnepanelen: in het begin heel duur maar hoe meer je er maakt en verkoopt, hoe goedkoper het wordt. En kijk: SMR's worden ook genoemd in het nieuwe coalitieakkoord. Gemeenten als Hilversum en Den Helder onderzoeken de komst van een kleine kerncentrale. Opmeer heeft zelfs al een bedrijf op het oog dat het bij hen moet bouwen. Moet in 2030 klaar zijn. Realistisch? Mwah. 2040 zou kunnen, maar dan moet er echt dit jaar een knoop worden doorgehakt. Probleem met die SMR's? Het is een vrij nieuwe technologie die nog in de ontwikkelfase zit. Hoeveel gaan ze kosten? Leveren ze betaalbare energie? Hoe snel bouw je ze? Hoeveel radioactief afval komt er vrij? En waar laten we dat? Allemaal vragen waar we nog geen antwoord op hebben. En zo'n kleine reactor levert ook veel minder energie op. Om dezelfde hoeveelheid stoom te produceren als 1 eventuele grote kerncentrale in Borssele heb je 64 kleine centrales nodig zoals die in Opmeer. Ben je dan echt sneller en goedkoper uit? En voor zowel kleine als grote kerncentrales moet de overheid met een grote zak geld komen voor bedrijven die durven te bouwen. Daar is wel een groot staatsbedrijf voor opgericht, maar hoeveel belastinggeld het gaat kosten is nog niet duidelijk. Bij eerdere kabinetten bleek telkens dat hoeveel geld ze erin wilden steken echt lang niet genoeg was. Om je een beetje een beeld te geven: in Engeland zijn ze begonnen aan twee nieuwe grote kerncentrales. Kosten? Meer dan 50 miljard euro, ze zijn er al jaren mee bezig en op z'n vroegst begin jaren 30 klaar. Je snapt nu hopelijk beter waarom die kerndroom nog geen werkelijkheid is. Want elke paar jaar heb je weer andere argumenten die de boventoon voeren. Economische en sociale voordelen. - Het gaat om vele miljarden! Een goedkope manier van schone energie. En dan heb ik het nog niet eens gehad over andere technieken zoals kernfusie waar al zestig jaar aan gewerkt wordt en gesmoltenzoutreactoren, zoals de thoriumreactor. En ook daarvoor geldt dat het allemaal nog in de ontwikkelfase is. Kernenergie is nu dus niet direct een oplossing voor de energiecrisis. Maar wie weet in de toekomst wel. Jij weer heel erg bedankt voor het kijken, tot de volgende!