Hoe komt het dat de zon gevaarlijk is?
Bron: Schooltv / NTR · Niet-commercieel embed via de officiële speler.
Waar gaat dit over?
De video verduidelijkt hoe de zon warm wordt door kernfusie en de gevolgen van zonnevlammen.
Een grote bal van waterstof — Doordat er zoveel waterstof op de zon is, smelt het samen. Dit is kernfusie en daarbij ontstaat een enorme hoeveelheid warmte. De zon is van binnen wel 15 miljoen graden. — Ah, de zon, lekker warm, zomer, ijsjes, vitamine D. Gezond, lekker, strand. Oftewel: de zon is awesome. Maar wist je dat de zon ook gevaarlijk kan zijn? Ik kijk nu door een telescoop naar de zon. En normaal kan dat echt niet. Als je met een gewone telescoop naar de zon kijkt, dan is dat gevaarlijk voor je ogen. Daar kun je blind van worden. Maar dit is een speciale zonnetelescoop. Dit is de grootste van Nederland. Hij staat in museum Sonnenborgh in Utrecht. Daarmee kun je echt te gek naar de zon kijken. De zon, echt gigantisch. By far het allergrootste wat we in het zonnestelsel hebben. De aarde past hier 1 miljoen keer in. En hij is enorm warm, binnenin is het wel 15 miljoen graden. En aan de buitenkant, hierzo, is het 6000 graden warm. Zou meteen verdampen als je erop zou komen. En die warmte ontstaat omdat het eigenlijk een hele grote bal met waterstof is. En een beetje helium, weet je wel, waar je stem zo gek van gaat doen. En al die waterstof, als je daar veel van bij elkaar hebt, gaat zichzelf een beetje aantrekken. Steeds meer en meer zodat in het midden die waterstof steeds harder op elkaar gedrukt wordt... totdat het op een gegeven moment samensmelt. Dat noemen we kernfusie en daarbij ontstaat een enorme hoeveelheid warmte. Elke seconde komt er evenveel warmte vrij vanuit de zon met dat samensmelten, als 1 miljard atoombommen tegelijkertijd. Dit soort bommen dus! Als je kijkt naar het oppervlakte is het allesbehalve saai. Het borrelt, het kookt, het kolkt en het spuwt. Dat kolken van de zon komt omdat de zon eigenlijk uit elektrisch en uit magnetisch geladen deeltjes, die door elkaar heen bewegen en allemaal effecten op elkaar hebben. Dat gekolk kan hele grote gevolgen hebben. Op 1 september 1859 keek de Britse astronoom Richard Carrington naar de zon. Hij deed onderzoek, je kunt namelijk op de zon allerlei dingen zien, waaronder zwartige vlekjes. Ze wisten niet goed wat dat was. En ineens leek er een grote vlam van die vlekken af te komen. Hij dacht dat er iets mis was met zijn telescoop... en toen hij even later terugkeek zag hij niks. Hij dacht: Het zal wel. 17 uur later leek de lucht op aarde in lichterlaaie te staan. Wat we nu herkennen als noorderlicht was over heel de aarde te zien. Tot aan de evenaar aan toe. Alle scheepskapiteins keken naar boven en schreven erover in hun scheepsjournaals. Allerlei gekke dingen begonnen te gebeuren. Ouderwetse telefoonlijnen begonnen in brand te vliegen. Er gebeurde van alles en nog wat. Er was een enorme zonnevlam uit de zon naar de aarde toe gegaan. Met alle gevolgen van dien. Alle elektrische apparaten kunnen kapot gaan op het moment dat er elektrisch geladen deeltjes in terechtkomen. Als er nu zo'n zonnevlam plaats zou vinden terwijl de telefoons hebben en superafhankelijk zijn van elektrische apparaten, kan dat hele grote gevolgen hebben. Kijk, de kans dat zoiets gebeurt is echt superklein. Wetenschappers zijn aan het nadenken over hoe ze de aarde kunnen beschermen. Gaan ze daadwerkelijk iets bouwen tussen de aarde en de zon in, wat een soort magnetisch schild is om al die deeltjes tegen te houden? Dat kost wel heel veel geld en het duurt tientallen jaren voor zoiets gebouwd kan worden. Tot die tijd lekker genieten van de zon. Wel insmeren! Daar moet je je tegen beschermen, anders is 't slecht voor je huid.





