EenVandaag in de klas

Zwerfafval opruimen en documenteren. Hoeveel afval ligt er op straat? Dirk is onderzoeker en fotografeert elk stuk zwerfafval dat hij tegenkomt. Met behulp van AI geeft dit een schat aan informatie.. Dirk Groot loopt regelmatig een rondje om afval op te ruimen. En dat niet alleen, hij maakt ook een foto van elk stuk rommel dat hij opraapt, om zo te laten zien hoe groot het probleem is. Want iedereen ergert zich wel eens aan zwerfafval. Ik begrijp niet waarom mensen het weggooien. Ik gooi altijd alles netjes in de prullenbak. Nou ja, ik vind het asociaal. Gewoon smerig. Blikjes, papier, van alles eigenlijk. McDonalds kom je overal tegen in de buurt waar ik woon. Zwerfafval. Verschrikkelijk. Pak het op en gooi het in de prullenbak. Ja, zo makkelijk kan het zijn. Direct een foto. Want dan heb ik de locatie en je kan het dan omzetten naar data. Dit is Dirk Groot, alias de Zwerfinator. Datagedreven zwerfafvaldeskundige is-ie. Dit lijkt een kartonnen rietje, maar hij is van plastic, hoor. Brownwashing heet dat. Wikkels van sigarettenpakjes vind je ook overal, die waaien ook makkelijk weg. En dit zijn van die vochtige schoonmaakdoekjes. Kapot gemaaid. Ze zijn ook van plastic gemaakt. Hoe lang zit je nou al in het afval? Sinds 2014 raap ik zwerfafval op en sinds 2016 doe ik gedetailleerd onderzoek. Alleen opruimen is niet genoeg, merkte ik al. En met onderzoek kun je, als je het goed doet, gericht de problemen aanpakken. En dat doen we hier in Purmerend ook. We hebben hier bijna 60% minder zwerfafval, doordat ze problemen aanpakken op de plekken waar het echt nodig is. Desondanks blijft onze ergernis over zwerfafval groot. 25% van de Nederlanders wordt er elke dag mee geconfronteerd. Ik denk dat 100% van de mensen met zwerfafval wordt geconfronteerd, maar dat 25% zich eraan stoort. En het klopt, hier ook, we hebben meer dan de helft minder zwerfafval, maar het ligt er nog wel. En zodra je het ziet, ga je je weer ergeren natuurlijk. Dus of er nou ergens tien of vijf dingen liggen, voor de ergernis maakt het niet uit. Met ergernis kom je er helaas niet. Ik snap het. Maar daar hebben we niet zoveel aan. Deze vinden we dus steeds meer. Pakjes, en vooral de grotere varianten. Dat komt, dit zijn hele kleintjes. Je hebt die van een halve liter. Er zijn een aantal bedrijven, toen het statiegeld kwam, zijn die overgestapt van plastic flesjes met statiegeld op die nieuwe drankkartons. Die wilden er kennelijk onderuit. En dan, het is allemaal to go. To go is to throw? Ja, ja. To go is uiteindelijk 90% van wat je vindt. Afval rapen is voor Dirk onderzoek. Onderzoek in opdracht van Rijkswaterstaat of gemeenten zoals Purmerend. AI sorteert de foto's van al het afval met de bijbehorende locatiegegevens. Van die foto's maakt hij daar kaarten van die haarfijn laten zien wat we waar weggooien. Toen ik begon was 70% van wat ik vond van plastic. En dat is nu door een aantal maatregelen, en die zijn gebaseerd op wetenschap en data, gedaald naar 53%. Want toen uit data van de Zwerfinator bleek dat het aantal flesjes op straat toenam, werd er statiegeld ingevoerd. 80% minder blikjes en flesjes op straat. De fabrikanten van al die spullen, hebben die ook een verantwoordelijkheid? Ja, ja... Ik weet niet. Wat zou een fabrikant er aan moeten doen? Is het oplosbaar? Pffff. Als iedereen gewoon doet wat hij eigenlijk behoort te doen, dan is het oplosbaar. Maar ik vrees dat dat niet gaat gebeuren. Maar ik vind het vooral een verantwoordelijkheid van de consument zelf. Ja, een fabrikant, die moet je dan weer dwingen. En ja, dwingen vind ik nooit zo. Nee, dat vind ik niet zo. Daar houden wij Nederlanders niet van. Nee, eigenlijk niet. Maar ja, ook niet van zwerfafval. Wat moet je dan? Ja, dat is waar. Het is moeilijk. Het is moeilijk. De vraag is wat er nu wel moet gebeuren om volksergernis nummer één verder aan te pakken. Een aantal producten sowieso die van plastic zijn, zoals snoepwikkels, patatbakjes en lollystokjes, waar ook afbreekbare varianten op de markt zijn, die gewoon gaan verbieden. Statiegeld uitbreiden, dat soort zaken. Of misschien nog een gerichte goede heffing voor to-go-plastic. Er zijn heel veel soorten plastic die in de keuken blijven, maar het gene wat we buiten meenemen. Dat is het gevecht van die plasticvervuiling. En dat moet je dan afbreekbaar verplichten? Ja, bijvoorbeeld. Of verbieden. Ja.