EenVandaag in de klas

Texel beschermen tegen klimaatverandering — Op Texel worden expres gaten in de duinen gemaakt. Dit moet ervoor zorgen dat de kust op de lange termijn sterker wordt en zo wordt het waddeneiland beter beschermd tegen de stijgende zeespiegel door de klimaatverandering. — Op het Waddeneiland Texel wonen zo'n 14.000 mensen en jaarlijks gaan er zo'n miljoen toeristen naar toe. Maar hoe zorg je ervoor dat het Waddeneiland ook in de toekomst veilig blijft, zelfs wanneer de zeespiegel stijgt? Het antwoord is misschien gevonden door gaten te maken in de duinen. Het klinkt misschien raar, maar de bewoners van Texel en zelfs natuurbeschermers zijn er blij mee. Het is soms ook een beetje dat je denkt ja, hoe lang gaan we, Gaan ze hier nog in investeren? Gaan ze niet op een gegeven moment zeggen Naar Texel geven we op. Het is een van de rijkste plekken eigenlijk van Nederland. Unieke natuur met heel veel insecten en typische zangvogels. Het is niet bedoeld zodat de zee erin gaat. Het is de bedoeling dat het zand er door kan en daarmee het duin veel sterker wordt. Hoe houden we het Waddeneiland Texel ook in de toekomst veilig tegen de gevolgen van een stijgende zeespiegel. In opdracht van de provincie en de gemeente Texel is uitgebreid onderzocht welke maatregelen daarbij het best werken. Niet alleen het Rijk, de provincie en Staatsbosbeheer zijn betrokken, maar ook de inwoners van Texel denken mee over de toekomst en veiligheid van hun eiland. We zijn hier met 14.000 inwoners, maar het is een groot eiland met heel veel mensen erop. Er komen miljoenen toeristen per jaar en wij moeten ervoor zorgen dat dat wel allemaal beschermd is. Verder van Overmere. Hij is veertien als hij begint in de afwas keuken van Strandpaviljoen twaalf op Texel. Nu heeft hij zich opgewerkt tot bedrijfsleider en wil hij graag blijven werken. Maar dan moet het wel veilig zijn. Het is Texel en dat is het mooie eiland en dat moet je begrijpen om te weten hoe belangrijk dat is. Heel veel mensen genieten ervan. En hoe mooi dat is. En ja, de toeristen, want die komen hier uitwaaien en tot rust. Het is de beste historisch dat dat we dit nu überhaupt natuurlijk in die zeereep aan het doen zijn. Voor boswachter Thomas van der Esch van Staatsbosbeheer is het duingebied op Texel veel meer dan zomaar een hoop zand. Hij ziet het als een levend ecosysteem vol met honderden soorten planten en dieren. Vanaf het begin is hij nauw betrokken bij het project om caravan aan te brengen in het Duin systeem. Een ingreep die zowel de duin natuur als de veiligheid van het eiland ten goede moet komen. We noemen dit een kerf omdat je in de buitenste duinenrij, de zeereep, een lichte aftopping hebt gecreëerd. Dus het is een stukje omlaag gegaan, maar vooral de vegetatie is weg. Het helm onder andere zorgde ervoor dat het zand vanaf het strand niet naar binnen kon waaien. En nu bied je eigenlijk die kans wel. Door een inkeping te maken in het hoogste deel van de duinrand ontstaat een zogenaamde kerf. Een soort windtunnel. Tijdens herfst en winterstormen blaast de wind het zand dan niet langer naar de top van een duin, maar juist door de kerf. Het duingebied in. Zo groeit Duin op natuurlijke wijze verder en ontstaat er meer ruimte voor verschillende planten en dieren. Gevaarlijk is het niet. De duinen zijn hier tot wel veertien meter hoog en met een kerf van twee tot drie meter blijft er nog ruim elf meter duin over. Ter vergelijking de dijken op Texel zijn gemiddeld zeven meter hoog. De veiligheid blijft dus ruim gewaarborgd. Je zou zeggen ja, hallo, waterveiligheid, we gaan, We gaan geen gat maken in de duinen. Nee, dat is te gevaarlijk. Het is geen gat in de duinen, maar kerven en dynamiek in de zeereep. Dat draagt bij aan veiligheid en natuurontwikkeling en in dit geval zelfs natuurherstel. Jarenlang heeft strandzand eigenlijk niet naar binnen kunnen waaien. Dat sloeg eigenlijk af. Dat spoelde weg. Dat is zonde, want daardoor wordt de kustlijn niet steviger. En als het zand naar binnen kan waaien, worden die duinen hoger, breder. En die worden ook weer verjongd met nieuwe strandzand. En dan krijg je dus ook weer allerlei plekken met type natuur die hier best wel schaars zijn geworden. Hoe hard de extra maatregelen nodig zijn voor Texel wordt duidelijk op 18 februari 2022. De storm Eunice raast over Nederland. De schade en daarna afslag op Texel is aanzienlijk. Rosan Kocken is gedeputeerde voor de provincie Noord-Holland en in die hoedanigheid medeverantwoordelijk voor het waterbeheer op Texel. De stijgende zeespiegel zorgt ervoor dat uiteindelijk stukken duin afkalven en dat de strandrace op de zeereep ook steeds smaller wordt. Daar kun je aan zien dat als we rustig blijven toekijken dat dat waarschijnlijk alleen maar erger wordt. En daar hebben we vaak lang gekozen voor gewoon opspuiten en dat zorgt dan voor die dat hoge duin. Die eerste duin, dat ziet er veilig uit. Maar dat is het dus uiteindelijk niet. Dus daarom hebben we er nu toch wel de noodzaak moeten erkennen dat we daar anders naar gaan kijken. En met die sleuven die je maakt ervoor zorgen dat niet alleen dat stukje van die zand reep nog voldoende zand heeft wat maar weg blijft spoelen, maar dat het geheel sterker wordt. Het lastige bij ingrepen als deze is dat verschillende partijen vaak tegenovergestelde belangen hebben. Zo is het belang van de boer vaak anders dan het belang van de natuur Ontwikkelaar Volgens boswachter Thomas van der Esch is dat overleg op Texel juist heel goed gegaan. Ja, het mooie is dat dus niet natuurbeheerders of water veiligheids instanties alleen op hun kantoor hebben gezeten en over de plannen hebben nagedacht, maar dat ze dus bij elkaar zijn gaan kruipen. Inclusief ook de belanghebbenden hier uit de omgeving. En ja, dan kan je natuurlijk veel beter op tafel krijgen waar al die belangen zitten en hoe je projecten succesvol tot uitwerking gaat krijgen zonder te veel weerstand. En ja, zonder het alleen maar moeilijker te maken. En dat heeft ook wel even tijd nodig, want je kunt niet in je eentje bepalen wat voor iedereen het beste is. Dus dat hebben we met elkaar volgens mij heel netjes gedaan en dat hebben we ook best wel vlot gedaan. Een van de zaken die is afgesproken is dat strandtent houders tien jaar een vaste plek krijgen op het strand. Op die manier hoeven ze niet om het jaar te verkassen naar een andere plek. De strandtent moet dan wel beter bestand zijn tegen de krachten van zee. Dit is onze fundering wat er voor zorgt dat we onze voeten droog houden. Ze zitten acht meter in de grond. Je kan ook vierkante palen zetten, maar rond zorgt ervoor dat de wind er mooi omheen kan slaan waardoor het zand dus daarna weer mooi de duinen in kan komen. Het houdt minder zand tegen. Ja oké. Naast waterveiligheid en de versterking van de duinen zorgt het binnenkomende zand ook voor veel meer variatie van planten en dieren in het duingebied, zoals de parelmoervlinder. Verderop in het landschap komen kleinere zand deeltjes en zelfs schelp fragmentjes en die kunnen in de vegetatie zorgen voor wat meer kalk. En dan gaan we bijvoorbeeld eentonige soorten zoals braam, duin, riet en zand zeggen. Dat zijn eigenlijk de dominerende soorten van het huidige duinlandschap. Minder kansen krijgen en de kleine bloemen en kruiden, die krijgen dan weer een voorsprong. Het je eigenlijk. En nu krijg je weer die variatie waarbij de duinen eigenlijk door zijn gaan kennen. Die worden dan weer heel, heel verschillend eigenlijk van karakter, met laagtes, met hoogtes, met verschillende kruiden lagen. Meer dynamiek. Veel meer dynamiek.