EenVandaag in de klas

Netjes schrijven in het digitale tijdperk — We typen veel meer dan dat we schrijven met de hand en daardoor gaat de schrijfvaardigheid in Nederland achteruit. Dat merken ze ook op de lerarenopleiding, waar schrijven een belangrijk onderdeel van is. — Schrijven met de hand. Dat werd vroeger een stuk meer gedaan dan nu. Tegenwoordig door de digitalisering typen we vooral. En doordat we minder schrijven met een pen, worden we er ook nog eens slechter in. De schrijfvaardigheid gaat achteruit en dat merken ze op de basisschool, op de middelbare en zelfs bij de lerarenopleiding. Maar is het eigenlijk erg? Dames en heren, luister goed, we gaan starten. Je legt je pen neer, potloden neer, neus deze kant op. En al die onderwerpen die jullie hebben bedacht ga je hierop uitwerken. Op deze school krijgen ze het er nog bijna letterlijk ingeramd. En deze groep acht leerlingen doen het ook keurig. Als je op ruitjes schrijft. Ja, hier wordt het er ook ingeramd op deze school voor nieuwe leraren een pabo in Helmond. Het oude handwerk blijkt overal aan verval onderhevig. Het schrijven van de letters vind ik om ze even groot te maken vind ik lastig. En om het echt gewoon recht op een lijn te schrijven. Ik ga vaak een beetje op een andere lijn zitten. Ja. Heen en weer zeg maar. En dan zijn de letters ook kleiner. En jullie staan nu in groep één twee. Dus het voorbereidend schrijven. Volgende keer. Dan gaan we handletteren. Dat de jongste generatie leraren het niet meer vanzelfsprekend kan. Zegt eigenlijk genoeg. Basisschoolleerlingen, maar ook pubers en studenten. Hoe behendiger we digitaal worden, hoe beroerder het handschrift. We krijgen vooral veel klachten van het voortgezet onderwijs. Daar waar kinderen meer moeten gaan schrijven. Ja, en als ze het niet gewend zijn? Ja, dan wordt het lastig. Ehm, nou, ik schrijf niet heel veel als ik thuis ben eigenlijk. Ik zit meer op mijn telefoon. Maar ik heb deze geschreven. Deze. Ik zat eerst op een andere school en toen kon ik de taal niet schrijven. Maar nu is dat wel beter geworden. Jongens, we gaan beginnen met de schrijfopdracht. Juf Sofie redde een tijdje terug het ouderwetse schoolbord van een enkele reis naar de vergetelheid. Het was een keerpunt in haar klas en in de andere is er sindsdien meer aandacht voor het schrijven. Met de hand. Eigenlijk. Met de verhuizing en met de verbouwing naar het nieuwe lokaal was het plan eigenlijk om deze te verwijderen. En Ingeborg en ik mijn duo collega. We zeiden nee, dat willen we echt niet missen. Maar er waren ook schuilkelders waar iedereen naartoe kon als het alarm ging. Dan is dat een goeie vlag vastmaken. Ja, is goed. Wie schrijft die blijft, zeggen ze dus echt als je. Als je gaat schrijven is het ook een manier van leren. En op een computer verdwijnt jouw getypte woord in je verhaal of in je in je document. Maar hier heb je het opgeschreven. Het is echt iets van jou wat je echt tot je neemt. Dus het is echt een een manier van leren. Je bent rechtshandig, dus dan willen we ze liefst een beetje rechts hellend hebben of recht op. Mag ook, maar niet naar links gaan hellen. Altijd dezelfde richting houden dus. Zet even je naam links boven en wat ik al zei maak de letters goed groot voor de kinderen en daar kom ik zo kijken of het is gelukt. Maar vaak als eerste op wordt bezuinigd. Oke, we schrappen deze week de schrijfles dus dat is heel jammer omdat schrijven natuurlijk bij heel veel vakken van toepassing komt. Het schrijven ondersteunt echt het leren, dat is ook bewezen aangetoond. Als je als je schrijft bijvoorbeeld bij aantekeningen maken, dan onthoud je de stof beter dan wanneer je typt. Schrijven is een oude verworvenheid van de mensen, of ze het nu met de rechter dan wel met de linkerhand doen. Frater Ferrier is in Tilburg kijkt naar een leerling die het links doet. Vroeger mocht dat niet. Zo'n jongen kreeg dan een schrijf band van Noyon om die de pols belette om te draaien, terwijl een schouder koord de pen in de goede richting moest houden. Schrijven, er in rammen, zoals in die goede oude tijd. Het lijkt misschien een uitkomst, maar het werkt averechts. Op het moment dat leerlingen het beginnen te ervaren als iets wat voor hen vervreemdend is, omdat ze denken goh, ik word ertoe aangezet om de hele tijd te moeten schrijven, terwijl ik dat verder eigenlijk in het dagelijks leven bijna nooit meer doe. Dan heb je kans op een op een vervreemding afname van intrinsieke motivatie. En dat is iets wat we niet zouden willen. Dan span je het paard achter de wagen. Geef leerlingen vooral niet het gevoel dat ze in het museum van het onderwijs belanden. Zegt de onderwijs kenner. Het lijkt in zo'n klas als deze zonder beeldschermpje beter te gaan. Kijk over een paar jaar nog eens hoe goed ze het doen. Ik denk niet echt dat ik later ga schrijven. Ik denk dat ik me meer in het tekenen ga verdiepen. Hoe vaak schrijven jullie eigenlijk nog als je niet op school bent? Nou, thuis ook heel veel voor huiswerk eigenlijk. Dat zijn ook vaak schrijfopdrachten, maar we doen het ook wel online. Maar jullie zijn eigenlijk hele brave leerlingen. Ja, eigenlijk wel.