EenVandaag in de klas

Lithium uit Nederland — Het metaal lithium wordt veel gebruikt voor batterijen. Nu komt het nog vooral uit China, maar er zijn manieren om het van dichterbij te halen: recycling en mijnbouw in Nederland. — Lithium is een metaal dat veel wordt gebruikt bij de productie van accu's en batterijen. Er is veel vraag naar, maar de grondstof is schaars. Veel ervan komt nu uit China. De Europese Unie wil minder afhankelijk worden van China. En meer lithium van dichtbij halen. Wat blijkt? In onze eigen bodem zit het ook. En er kan nog veel meer worden gerecycled. Hier heb ik ze uitgeprocedeerde lithium batterijen uit alle mogelijke apparaten, maar voornamelijk laptops, tablets, telefoons, dat soort dingen. We zijn een computer recycling, dus het is voornamelijk computer gerelateerde apparatuur. Dit is van een telefoon. Dit is van een tablet en. Brandveilig opgeslagen, dus. Brandveilig opgeslagen. Dat is de hoofdzaak. Dat is echt belangrijk, want ze kunnen goed branden hoor. Hij had dat al snel door. Toen de Home computers dertig jaar geleden Nederland veroverde, zag Steef Stadelmaier dat die dingen ook nog een tweede leven konden hebben. Of dat ze opgeruimd moesten worden. En zo begon een recyclingbedrijf in Noord-Brabant. Nu haalt u overal gebruikte computerapparatuur op. Wat zit hier nou in? Neodymium zit hierin. Waar is dat? Neodymium is? Is een metaal een vrij duur metaal? En neodymium heb je nodig om een windmolen te maken of een elektrische auto. Zonder neodymium geen windmolen en geen elektrische auto. Dit zijn gebruikte harddisks die worden vernietigd door ons omdat er data op staat en daarna worden ze gerecycled. Dat lukt op dit moment tot 96%. Zeldzame grondstoffen. Ze worden op veel plekken uit de aarde gehaald en voor het grootste deel buiten Europa. Maar Brussel wil minder afhankelijk zijn van andere landen en wil meer mijnbouw in Europa gaan ontwikkelen. En ook het recyclen moet worden gestimuleerd. Maar, zegt Steve Stade De Meyer, daar valt nog heel wat te winnen. Het recycling proces is voor zover ik weet nog niet heel erg winstgevend. Maar moet dat wel worden natuurlijk. Het moet wel worden, het moet wel worden. Kijk, het is natuurlijk wel zo. Er zitten belangrijke metalen in. Er zit in ieder geval lithium in kobalt en nikkel. Van kobalt weten we dat dat spul bijvoorbeeld komt uit Oost-Afrika, waar het door criminele bendes en onder verschrikkelijke omstandigheden door kinderen gewonnen wordt, Wat onder andere in deze batterijen ook zit. Het zijn zeldzame aardmetalen, dat weten we van dat er een. Dat er een politieke afhankelijkheid is van landen als China en Rusland. En hier zit dan de uhm, de speaker. Daar zitten vaak ook bijzondere metalen in in het speakertje zelf. Benjamin Sprenger is industrieel ecoloog aan de Technische Universiteit van Delft. Hij laat zijn studenten aan de hand van goedkope elektronica zien hoe lastig recyclen is, omdat spullen zo gemaakt zijn dat ze moeilijk uit elkaar te halen zijn. Ik denk dat we als maatschappij gewoon heel achteloos omgaan met grondstoffen, dus we nemen allemaal maar aan dat het dat het er is. We zien ook eigenlijk nauwelijks waar het vandaan komt. Er zijn helemaal geen mijnen in Nederland en ook nauwelijks meer zware industrie. Dus het het verschijnt gewoon in de winkel. En dan als je het niet meer wilt dan dan gooi je het weg en dan verdwijnt het in de afvalbak. En dan zie je het niet meer. En toch, iets verderop op de campus van de TU Delft, wordt er wel op gestudeerd. Zeldzame metalen uit de Nederlandse bodem halen. Ahmet Hussain deed onderzoek naar aardwarmte projecten. Toen zoekresultaten ook lithium in hele diepe grondwater lagen aantoonden, ging hij meer data verzamelen. Zie hier de kaart van Nederland, inclusief het Noordzee gebied van Nederland met lithium concentraties op verschillende locaties. En dan zien we hogere concentraties in het noorden, bij Friesland en in Limburg. En ook aan het westelijk gedeelte van onze Noordzee. Waarom hebben die lithium bijvoorbeeld uit de Nederlandse bodem? Waarom zouden die nodig moeten hebben? Op termijn willen we alle auto's die we in Nederland verkopen dat batterijen auto's zijn. En batterij hebben lithium nodig. Lithium moet je ergens vandaan halen. Als je het wilt recyclen uit oude auto's van bijvoorbeeld benzine of dieselauto's, dan gaat dat niet. Er zit geen lithium. Inderdaad, want er zit geen lithium in. En daarvoor heb je dan een nieuwe aanwas nodig van lithium. In een ideaal scenario zouden we dus een paar duizend ton lithium per jaar uit onze bodem kunnen halen. Genoeg voor een flink aantal batterijen. Volgens Ahmad Hussein hoeven we daar ons landschap niet voor te verminken. Met enorme vlaktes waar lithium van het grondwater wordt gescheiden, zoals bijvoorbeeld in Chili. En dan heb je qua ruimte wat je nodig hebt. Voor die stadswarmte kun je denken per locatie ongeveer een voetbalveld, een grote parkeerplaats ongeveer. En als je dat kunt combineren met lithium, heb je nog wel ruimte nodig voor de fabrieken. Waarbij lithium uit het water haalt. Maar het zijn geen grote zoutvlaktes waar je aan moet denken van Zuid-Amerika. Maar Benjamin Sprenger is niet zo optimistisch. Ook al kunnen Nederland en Europa op termijn 10% belangrijke grondstoffen uit eigen bodem halen, ook al gaan we meer recyclen, dan nog zullen we erg afhankelijk blijven van andere landen zoals China. Stel dat die relaties nou slechter worden. Hebben wij dan een probleem te pakken? Ja, we hebben een heel groot probleem. Ik bedoel, het is sowieso al een probleem dat je. Voor onze economie dat heel veel spullen niet meer worden geproduceerd in in Europa. Bijvoorbeeld nu. Europese elektrische auto's zijn gewoon heel slecht leverbaar, maar Chinese elektrische auto's zijn heel erg goed leverbaar. Waarom? Omdat de Chinezen de volledige controle hebben over die supply chain. En Europese bedrijven hebben dat niet. Het is een beetje een sluipend proces, maar wat je ziet is dat langzaam maar zeker steeds meer economische activiteit uit Europa wegtrekt en gaat naar landen als China. Gewoon puur omdat daar het veel makkelijker is om een fabriek te hebben omdat je toegang hebt tot al die grondstoffen. Steef Staderlmaier doet intussen gewoon zijn ding. Computerapparatuur en batterijen ophalen. Dit is lithium accu's. Dit is 24 volt 200 ton per uur. De accu's worden opgeknapt óf het lithium eruit wordt hergebruikt. Alle kleine beetjes helpen. We zien dat Computer recycling eigenlijk heel erg succesvol is. En ik? Ik heb toch goede hoop dat het met lithium batterijen ook goed gaat komen. Weet je, het worden er steeds meer hè? We zien het hier ook. Er komen elke keer meer lithium batterijen hier hè. Het is. We zijn. We zijn ermee begonnen. En toen hadden we. Na een heel jaar hadden we zo'n klein doosje. Met lithium batterijen. En ja, het wordt steeds meer.