EenVandaag in de klas

Hitte, gevaar voor het lichaam. Hoge temperaturen hebben veel effect op ons lichaam. Met zomers die steeds warmer worden roepen artsen op: houd hier rekening mee.. Overal is het bloedheet. In Maastricht 39,5 graad en in bijna het hele land warmer dan 35 graden. Zeeland is op dit moment de droogste provincie van Nederland. Bij een hardloopevenement in Maastricht werden verschillende mensen onwel door de hitte. Geteld vanaf het jaar 2000 hebben ze daar al te maken met hittegolf nummer 27. De zomers in Nederland worden steeds warmer. Dagen met een temperatuur van 30, 35 of zelfs 40 graden komen vaker voor. Hitte waar je niet aan kunt ontsnappen. Een belangrijke vraag is daarom nu: wat doet de hitte met je lichaam? Ik vind het vooral benauwd in deze ruimte. Ik merk dat het warm is en ik merk dat ik wel meer moeite ga krijgen om adem te halen. Wat voor invloed heeft hitte op je lijf bij lichamelijke inspanning? Dat onderzoeken ze in een klimaatkamer bij wetenschappelijk onderzoeksinstituut TNO. Boris Kingma werkt er als thermofysioloog. Een thermofysioloog bestudeert eigenlijk wat hitte en kou met het lichaam doen. De klimaatkamer is een ruimte waar je het klimaat kunt aanpassen van Siberisch koud naar tropisch warm. Dan kijken we eigenlijk naar hoe hitte, maar ook als je werk doet en welke kleding je aan hebt, hoe dat eigenlijk samen een uitwerking heeft op de mens. En hoe lang hou je dan dingen vol? Of wanneer is het niet meer veilig? Dat zijn dan uitkomsten waar we naar kijken. Wat we nu zien op het infraroodbeeld is dat Bernice steeds lichter wordt. Dus eigenlijk wordt haar huid steeds warmer. We zien dat in een soort vlekkenpatroon ontstaan, zeker bij de hals, maar ook op de armen. Naar de vingers toe wordt ze steeds warmer. Ja, ik voel het in mijn handen die gaan zweten en mijn nek en onder mijn oksels. Je kunt zien, haar hartslag is nu 172. Haar hart doet heel veel moeite om die warmte kwijt te raken. Is hitte gevaarlijk voor je lijf? In rust pompt je hart ongeveer vijf liter per minuut en een halve liter daarvan ongeveer gaat door de huid. Als het nou heel warm is, zoals hier in de klimaatkamer, dan gaat er wel 5 tot 6 liter per minuut alleen door de huid. En dan moet je ook nog eens een keer bloed pompen naar je spieren en naar je organen. En dat laat zien dat het een enorme belasting is voor het hart. Afgelopen jaren is het extreem heet geweest door het veranderende klimaat, met hittegolven en hitterecords. Dat kan lekker zijn, maar wie erin werkt, bijvoorbeeld bij de politie, aan de weg, op het spoor of in de bouw, weet al langer dat hitte gevaarlijk kan zijn. De Spaanse Rivièra komt dichtbij, hè. We staan hier op de tiende verdieping, midden in de stad Utrecht met op de achtergrond de mooie Dom. En we bouwen hier woningen, appartementen. Het kan hier bloedheet worden. En dan kun je je ook wel voorstellen, als het windstil is en de zon schijnt hard, dan is het weer goed heet. Henk Meijer is manager veiligheid bij een bouwbedrijf. Hij denkt vaak terug aan een incident vorig jaar op een bloedhete dag. Toen is er een medewerker op een bouwplaats onwel geworden. Het is nog anders dan dat je gewoon op straat onwel wordt of je wordt hier onwel. Er worden hier elementen gehesen met hijskranen, zware materialen, zware middelen. Dus het is heel belangrijk dat die mensen die focus goed houden, de concentratie hebben. En dat wordt onder druk gezet op het moment dat het heel warm is. Meijer is druk bezig met hoe hij zijn personeel kan beschermen tegen hitte. We denken vaak bij de bouw, ‘ontblote bovenlijven en stoere binken in de zon’. Maar dat is natuurlijk niet goed, want dan stel je ze bloot aan al die elementen. Dat kan leiden tot kanker. Dat kan leiden tot flauwtes. Dus we vinden het heel belangrijk dat we onze medewerkers goed beschermen. Dat begint aan de voorkant, bij afspraken maken, beneden in de keet al. Dan gaan we nadenken, wat moeten we doen? En natuurlijk doen wij dingen als water, extra pauzes, in de schaduw werken, dat soort dingen standaard. Nu is het een hele kleffe dag, dus behoorlijk wat benauwdheid, maar als de zon volop schijnt, dan beginnen je hersens wel rozijntjes te raken. Je wordt slomer. Vermoeider. Je merkt dat je wat meer moet opletten op de dingen die je doet. Als je bijvoorbeeld op hoogte staat, dat je niet duizelig wordt. Genoeg blijven drinken. We proberen het tempo natuurlijk iets te drukken, en zorgen dat er genoeg water gedronken wordt, dat is het belangrijkst. Ook sporten in extreme temperaturen levert extra risico op, vooral als de luchtvochtigheid hoog is. Wat je nu kunt zien is dat je lichaamstemperatuur is opgelopen tot 37,45. Hij gaat echt met de seconde omhoog. Ze heeft het echt wel moeilijk om die warmte nog kwijt te kunnen. Als je lichaamstemperatuur binnenin warmer wordt dan 39, 40, 41, dan ga je echt grote problemen krijgen. En bij 42 graden heb je grote kans dat je overlijdt. Zo, we gaan de rode kamer naar rechts. Huisarts Corine Visser heeft samen met andere collega's het thema hitte op de kaart gezet. Dat is tot nu toe onderbelicht bij artsen. Aandacht voor hittestress kan ziekenhuisopname voorkomen. Ja, ik denk dat de huisarts zich als eerste bewust moet zijn dat hitte gezondheidsklachten kan geven. De poort bij de huisarts is de doktersassistente. Dus daar begint het ook al. Is jouw personeel op de hoogte van de klachten die erbij kunnen horen? Zijn ze alert, in periodes van hitte bijvoorbeeld. Nou, ik voel me nogal naar door de warmte. Ik kan helemaal niet goed tegen de warmte. En wat heeft u voor last? M’n maag en m’n darmen zijn van streek. Dorst. Zweten. Hoofdpijn. Vermoeidheid. Hittestress begint met algemene klachten. Je moet je eigenlijk voorstellen dat hitte een soort topsport is. Je lijf gaat aan en is eigenlijk de hele dag aan het werk, dus vermoeidheid past daar gewoon ook bij. Naast dat je vaak ook nog wat slechter slaapt. Wat kun je doen tegen de hitte, behalve dan koel blijven en water drinken? Overdag gordijnen dichthouden, eventueel een ventilator neerzetten. Jezelf afkoelen met natte washandjes. Het bouwbedrijf van Henk Meijer heeft net € 1,5 miljoen geïnvesteerd in nieuwe werkkleding voor alle weertypes. Jassen, shirts en ook een koelvest. Het koelvest gebruiken we in de bouw nog niet zo heel veel. Maar wat we ermee doen is dat we het onder de kraan houden. We wringen het wat uit, want het is volgezogen met vocht, en dan doe je het aan. Je wordt niet nat, maar door het verdampende effect onttrekt het dan lichaamswarmte en daar blijf je zeker een uurtje of drie, vier goed koel in. Op bijna elke bouw hangt meestal ook een dispenser met zonnebrand erin, dus dan kan je de hele dag insmeren. Je moet op elkaar letten. Als er eentje het een beetje moeilijk heeft, gooi hem even onder de vloer of in de schaduw. Maar over het algemeen, ja, het zijn geen mietjes natuurlijk. We zijn betonbouwers, dus we moeten gewoon doorgaan, wat dat betreft. Ik ben ook wel voor reclamespotjes. Laat het maar voorbijkomen in periodes van hitte. Wat moet je doen? Wat zijn de algemene adviezen, waar kun je informatie inwinnen en wanneer moet je eventueel toch de huisarts waarschuwen? Periodes van hitte en droogte gaan niet meer weg. We moeten ons aanpassen. Wat je ook zult zien, denk ik, is dat als de hittegolven extremer worden en ook langer zullen duren, dat we dan ook als maatschappij ons anders gaan inrichten. Bijvoorbeeld de siësta. Ik denk dat dat zeker iets is, als het zover komt, dat dat dingen zijn waar wij ook aan moeten denken. Hoe is het in je hoofd qua denken en helderheid? Ehm... Haha. Dat is het antwoord.