EenVandaag in de klas

Het onzichtbare probleem van Nederland: het geboortecijfer. Het geboortecijfer is historisch laag. Dat ligt nu op 1,43, terwijl dit eigenlijk 2,1 zou moeten zijn. Dat heeft gevolgen voor de zorg, de economie en pensioenen. Hiervoor is het belangrijk dat de bevolking gematigd groeit. Migratie zou dit deels op kunnen vangen. In andere landen worden mensen aangemoedigd om meer baby’s te maken.. Je moet flink aan de bak. Tenminste, dat wordt gezegd, want we zouden te weinig kinderen krijgen. Wat betekent dat? Dat we aan het einde van de eeuw in Nederland 10 miljoen inwoners hebben. Dan stort de economie en de samenleving in elkaar. Heeft alles te maken met dit getal (1,43). Het aantal baby's per vrouw. Historisch laag. En dat heeft gevolgen voor de zorg, de economie, voor je pensioen en migratie. In deze video waarom het goed zou zijn om het geboortecijfer op te krikken. En of die kleine wezentjes wel echt de oplossing zijn. Ja, je zou het tijdens een gemiddelde vlucht niet denken, maar baby's zijn uit de mode. Ik zou zelf niet weten of ik wel kinderen wil hoor. Misschien wel, misschien niet. Zie je ook goed aan deze grafiek. Dit is het aantal geboortes in Nederland in de afgelopen eeuw. En je ziet, in 2023 en 2024 haalden we de laagste aantallen in ruim honderd jaar. Toch groeit de Nederlandse bevolking nog wel. Deels omdat we steeds ouder worden en er dus ook steeds meer ouderen zijn. En door migratie. En die is voor ons eigen land heel erg belangrijk. Zonder migratie zou onze bevolking krimpen. Elke vrouw moet gemiddeld 2,1 kind krijgen om ons bevolkingsaantal gelijk te houden. Maar zoals je net zag, het is 1,43. Waarom precies die 2,1? Nou, met die twee vervang je de man en vrouw die de kinderen krijgen. En die komma één is een soort buffer. Onder andere omdat sommige kinderen helaas jong overlijden. Maar goed, dat zogenoemde vruchtbaarheidscijfer daalt dus al jaren. Als deze trend zich doorzet, dan eindigen we op 0.7 kinderen per stel. Nederland is daar trouwens niet uniek in, want die magische 2,1... In geen enkel westers land wordt dat cijfer nog gehaald. Ja, wij staan net iets boven de Europese middenmoot en koploper is Bulgarije, maar ook daar komen ze maar tot 1,72. Die cijfers hebben verschillende redenen. Zo is het geen verrassing dat kinderen duur zijn. Alleen al een geschikt huis kan behoorlijk in de papieren lopen. We hebben het wel uitgesteld tot we een grotere woonruimte hebben, dus we hebben echt wel zeven jaar gespaard. Ja. Verder is in het Westen anticonceptie vrij makkelijk verkrijgbaar, zijn vrouwen hoger opgeleid en maken ze vaker carrière en overlijden kinderen minder vaak. Vroeger kregen ouders meer kinderen, zodat een deel het in elk geval zou overleven. Maar met de verbeterde gezondheidszorg is dat niet meer nodig. Ja, waarom er steeds minder baby's komen? Dat is eigenlijk een video op zich, maar duidelijk is dat het deels een keuze is. Oorlog, geopolitieke spanningen. Klimaat. Ik ben 36. Dat is voor mij een reden om geen kinderen te krijgen bijvoorbeeld. Prima, zou je denken, mag iedereen zelf weten. Toch kan het volgens experts gigantische gevolgen hebben. We zitten in een soort verdringingseconomie waar een tekort is aan alles, maar vooral een tekort aan mensen. Het gaat kritisch worden. Waarom zij zich zorgen maken om het lage geboortecijfer heeft alles te maken met deze grafiek. Dit is een bevolkingspiramide. Het laat zien hoeveel mensen er in een land zijn per leeftijd en dat zegt veel over een land. Ziet de grafiek er zo uit, dan zijn er veel jonge mensen en weinig ouderen. Is typisch voor een onderontwikkeld land met veel sterfte. Dan de grafiek van Nederland. In 2008 zag die er zo uit. Een relatief dunne onder- en bovenkant met een dikke bult in het midden. Dat is ideaal, want er zijn veel mensen met de leeftijd om te werken en minder mensen die zorg en pensioen nodig hebben. Maar inmiddels ziet de grafiek er zo uit. De bult in het midden is wat naar boven geschoven. Er zijn dus minder potentiële werknemers en meer mensen waarvoor gezorgd moet worden. En dat merk je. Goedenavond. De AOW wordt onbetaalbaar. Wijkverpleegkundigen en huisartsen staan onder enorme druk. Ja, dat Nederland vergrijst, merken we allemaal. En ook dat er flinke arbeidstekorten zijn. En dat tekort aan mensen zorgt ervoor dat we de zorg niet meer goed kunnen uitvoeren. Dat we het onderwijs niet goed kunnen doen en dat ook de netcongestie niet kan worden aangepakt. En dat is alleen nog maar nu. Gaan we nog eens dertig jaar vooruit in de tijd, dan ziet het er nog minder rooskleurig uit. Die bevolkingspiramide heeft dan de vorm van een urn. En zeg nou zelf, als een urn symbool staat voor je bevolking, dan moet je gaan oppassen. Om de problemen voor te zijn, liet de Tweede Kamer een advies opstellen. Wat ze adviseren: gematigde groei. In 2050 zouden er 19 tot 20 miljoen Nederlanders moeten zijn, 1 tot 2 miljoen meer dan nu. Ja, je ziet, gematigd is een relatief begrip. Een bevolking die krimpt of gelijk blijft, is volgens het rapport niet verstandig, om alle redenen die ik net al noemde. En te snel groeien? Ook dat heeft nadelen. Weinig huizen, veel files, drukke treinen, de stikstofuitstoot. Allemaal problemen veroorzaakt door de drukte in Nederland. Bij te snelle groei worden die problemen allemaal erger. En de vergrijzing stel je alleen maar uit. Gematigde groei is dus het advies. Hier in Nederland, maar ook in veel andere landen die hard hun best doen om mensen het bed in te krijgen. Je vraagt je vast af waar je naar kijkt. Dit was een poging van Mentos om mensen in Singapore aan een baby te krijgen. En dat is zeker niet het enige voorbeeld. Dit waren reclames van bedrijven die hun steentje wilden bijdragen. Maar ook landen zelf doen hun best. In Italië krijgen volwassenen € 1.000 als ze een kind krijgen en is de btw op babyproducten verlaagd. In Frankrijk krijgen alle 29-jarigen een brief met de boodschap: overweeg kinderen. En in Hongarije gaan ze wel heel ver. Voor de familie Verend kwam een droom uit toen ze in een voorstadje van Boedapest dit huis konden laten bouwen. En dat hebben ze vooral te danken aan dit ventje, hun derde kind. De staat geeft namelijk een beloning aan mensen die minimaal drie kinderen op de wereld zetten. Hongaren kunnen dan op zo'n € 30.000 rekenen en bij vier kinderen hoeven ze nooit meer inkomstenbelasting te betalen. Of al die maatregelen werken? Nou, geloof het of niet, maar deze campagne had effect. Negen maanden na deze campagne werden er voor het eerst in jaren weer iets meer baby's in Denemarken geboren. En ook in Hongarije lijken de maatregelen te werken. In 2010 kwam de partij van Viktor Orbán aan de macht die die maatregelen nam, en in de zestien jaar daarna steeg het vruchtbaarheidscijfer iets. Aan de andere kant, ook alle landen met maatregelen komen niet in de buurt van die belangrijke 2,1. Bij lange na niet zelfs. En dus zijn ze voor bevolkingsgroei afhankelijk van migratie, ook Nederland. Maar dat heeft ook zo zijn nadelen. Voordelen van de arbeidsmigratie? Die zijn er zeker. Je kunt vrij makkelijk meer werkenden krijgen in Nederland. Goed voor de economie en verzacht de nadelen van vergrijzing. Ook kun je heel gericht mensen aantrekken. Tekorten in de zorg en de bouw worden nu bijvoorbeeld al vaak opgevangen door migranten. Een voordeel dat je ook wel hoort, is dat dan de wereldwijde bevolkingsgroei wordt geremd. Volgens sommigen heel belangrijk voor bijvoorbeeld het klimaat. Maar er zijn dus ook nadelen. Allereerst maak je jezelf afhankelijk van het buitenland. En de vraag is of je dat moet willen. Het is ook nog maar de vraag of die arbeidsmigranten straks willen komen, die migranten die we nodig hebben. Je moet als land ook open staan voor arbeidsmigranten. De meeste Nederlanders doen dat wel als ze uit de EU komen. Komen ze van daarbuiten, dan is dat minder. Daar kun je natuurlijk naar kijken zoals je wil, maar ook experts zeggen dat het voor extra uitdagingen zorgt. Die mensen hebben daar een eigen cultuur en eigen verhalen. En hoe meer je dat hebt, hoe moeilijker de integratie zal worden in Nederland. De verwachting is ook dat steeds meer arbeidsmigranten van buiten de EU zullen komen. Als daar geen draagvlak voor is, zorgt dat weer voor problemen zoals polarisatie. Goed, migratie wordt dus door experts als nuttig gezien, maar de vraag is hoe afhankelijk je ervan wil zijn. En tegelijkertijd, meer kinderen krijgen is ook niet zo simpel. Dus wat dan wel? Het is ook niet of/of. Dat is ook een fout in het debat. Het is zo zwart-wit en het gaat om ietsje meer van dit en iets minder van dat. Dat zei demograaf Jan Latten toen ik hem sprak. Wil je gematigde groei, dan is gecontroleerde arbeidsmigratie volgens hem nodig. Tegelijkertijd willen veel politieke partijen dat juist beperken. Nou, zegt hij, dan moet je ter compensatie ook nadenken over baby's. En dat zit hem niet in bonussen of gelikte reclamespotjes, maar bijvoorbeeld wel hierin. Er zijn geen woningen. Voor jonge mensen is dat vervelend. Maar dat niet alleen. Ze kunnen ook niet de volgende stap in hun leven zetten, zoals een gezin. Hoe je het precies aanpakt, is uiteindelijk een politieke keuze. Maar Nederland is nog een beetje huiverig om het erover te hebben. Want waar veel andere landen al met maatregelen komen, doet Nederland dat niet. En vraag je aan politici of het daar niet langzaamaan tijd voor wordt. Dan hoor je vaak dit. Ja, ja, ik ik ben van de andere school, dat is niet aan de overheid. Toch lijkt dit onderwerp wel steeds meer aandacht te krijgen. Want of jij nou wel of niet hiervoor gaat. De gevolgen daarvan raken ons op termijn allemaal. Doei.