EenVandaag in de klas

Exotische gewassen op Nederlandse bodem — Door klimaatverandering groeien sommige gewassen minder goed in Nederland. Daarom proberen boeren nu exotische gewassen te telen, zoals kiwi, rijst en bataat. — Een plantage vol met kiwi planten. Je verwacht het niet zo snel, maar deze staat gewoon in Nederland. Door klimaatverandering wordt het hier warmer en dat merken boeren ook. Sommige traditionele gewassen doen het minder goed, dus wordt er gezocht naar alternatieven zoals kiwi, rijst of zoete aardappel. Exotische planten die verrassend goed groeien op Nederlandse bodem. Je ziet hier eigenlijk ook nog de stokjes van de oude kiwi's, dus hier hingen ze vorig jaar aan, dus het is wel echt heel leuk om te zien. Hier zie je dus echt al de knoppen waar de kiwi's komen, dus dit stukje is nu dit jaar gegroeid. Fruitteler Djuke Smit van der Maat teelt appels en kersen, maar ze is vooral trots op haar kiwi bomen. Hoeveel heb je er? Honderden. Paar honderd. Als jonge boer gaat ze op studiereis naar Nieuw-Zeeland, het land van de Kiwi's. Ze besluit ze zelf te gaan kweken, als eerste in Nederland. Het is vallen en opstaan, maar nu bungelen er toch jaarlijks een paar duizend kilo kiwi's aan de bomen in Bunnik, vlakbij Utrecht. We oogsten echt pas in november, soms december. Dat is heel laat. Dat is ook meteen het risico. Maar omdat het klimaat verandert, kan het nu dus wel. Het is warmer, het is warmer, terwijl het in de jaren tachtig is geprobeerd in Nederland en toen kon het niet. Djuke is niet de enige met een exotische teelt. Elders in het land experimenteren universiteiten met een rijstveld, zijn boeren bezig met druiven, gember en thee. Bij het akkerbouwbedrijf van Klaas Schenk uit het Noord-Hollandse Anna Paulowna hebben ze ook een nieuwkomer. Ik heb hier twee kistjes zoete aardappel bataat. Dit is een subtropisch gewas eigenlijk. Dus rondom de evenaar komt hij vandaan. Samen met zijn zoon, pionier, die op een stukje land met deze tropische aardappel. Het slaat aan in de buurt. Jongens, die zetten ze heel veel weg bij lokale groente- en fruitstandjes. En dat loopt wel goed. En sinds vorige week liggen ze ook in de plaatselijke Jumbo of in de supermarkt. En dat gaat eigenlijk. Wonder boven wonder wel. Dus dat is echt wel iets om trots op te zijn. De akkerbouwer ziet het weer veranderen en dat is onderwerp van gesprek thuis. Dus we hebben vroeg in het voorjaar al meer warmte en droogte en in de zomer ook wat. Ja, zelfs hier in de kuststreek. Dagen boven de dertig graden. In de tijd van mijn vader en mijn opa was dat niet. Niet gewoon. Het weer in Nederland is grilliger geworden. Extreme neerslag in de winter en lange droge periodes in de zomer. Gevolg lagere opbrengsten in de landbouw. Robert van Loo is planten onderzoeker aan de Wageningen Universiteit en Research. Hij kijkt hoe gewassen aangepast kunnen worden aan het veranderend klimaat, zoals quinoa, een graansoort afkomstig uit Zuid-Amerika. En wat wij gedaan hebben. We hebben kruisingen gemaakt met andere quinoa s en uiteindelijk hebben we een een niet bittere variant gemaakt die aangepast is aan Noordwest-Europa. En die wordt in Nederland nu geteeld door tientallen boeren. Je kunt dus nu Nederlandse quinoa kopen. Klaas Schenk is niet alleen bezig met nieuwe gewassen. De Hollandse pootaardappels blijft voorlopig de voornaamste bron van inkomsten, maar door de droogte gaat dat niet meer vanzelf. Daarom heeft hij een bewateringssysteem ontwikkeld. Hij vangt alle regenwater op. Wij hebben het systeem zo gemaakt dat we als het water niet meer in het perceel past, dus als de de put eigenlijk vol zit. Dan pompen we het naar de silo toe. Deze is bij het erf en als de silo dan vol zit dan pompen we het naar dertig meter diep en dan maken we onze eigen zoetwater bel. En dan in het voorjaar, in de zomer als het weer droog is, kunnen we onze gewassen er weer mee voeden. voelde. Hij is al vier jaar bezig met de ontwikkeling van een irrigatiesysteem dat zo'n 40% minder water nodig heeft. Er is veel belangstelling. Niet alleen van van collega boeren, maar ook ik heb groepen ontvangen uit Egypte en zo vandaan, want die zitten ook met hetzelfde probleem eigenlijk dat er al minder zoet water komt. Ook het kweken van exotische gewassen zoals de kiwi in eigen land, draagt bij aan het milieu. Want het hoeft niet van ver te komen. Willen mensen ze hebben uit Nederland, Kiwi's uit Bunnik? Ja, gelukkig wel ja. Ja, dat is wel heel leuk. We zitten in die markt van directe verkoop, dus dat is ook waar we heel specifiek op richten. Dus juist de mensen hiernaartoe laten komen. Landwinkel zit in verschillende maaltijd pakketten. Ja, dat is mooi, want omdat je hem zo laat plukt heb ik dus juist die winter te pakken. Waar normaal. Dus je hebt geen aardbeien, je hebt geen frambozen. Dus het is. Het is een hele mooie aanvulling daarvoor. Door het veranderend klimaat ziet Robert van Loo kansen voor de Nederlandse boeren. Omdat het in de zuidelijke landen te droog en te heet wordt. Als boeren hier dat beter kunnen telen dan op dit moment in Spanje. Omdat in Spanje gewoon niet meer lukt, dan is het goed dat we het hier telen. Maar het is niet alleen maar goed, want het betekent ook dat productiegebied in Spanje verloren gaan. Waarschijnlijk omdat het gewoon een soort Sahara kan gaan worden. En dan gaan we gewoon landbouwgrond verliezen en dan moeten we dezelfde wereldbevolking of de groeiende wereldbevolking voeden met minder hectares. Dus dan moeten we heel hard gaan trekken aan het verhogen van de productie per hectare. Zie hier een nieuwe teelt de Pau Pau de indianen banaan. Hij smaakt een beetje als een combi en zo ziet het er ook uit als een soort van gekke mango. Een combi tussen banaan en mango. Ik moet zeggen ja, lekker zoet. Valt wel in de smaak.