De spoorwegstaking van 1944

Geen treinen uit verzet tegen de Duitse bezetter — In 1944 lijkt het einde van de Tweede Wereldoorlog in zicht. Uit verzet tegen de Nazi’s begint er in september 1944 een grote spoorwegstaking. Daardoor valt het transport van voedsel en brandstof naar het westen van Nederland stil, met de hongerwinter als gevolg. Maar de spoorwegstaking heeft wel effect. — In 1939 begint de Tweede Wereldoorlog en valt nazi-Duitsland het ene Europese land na het andere binnen. Op 10 mei 1940 is het ook in Nederland oorlog wanneer Rotterdam wordt gebombardeerd. Maar in het najaar van 1944 lijkt het einde van de bezetting in zicht. Om Nederland te bevrijden hebben de geallieerden een groot plan bedacht: Operatie Market Garden. Met dit plan hopen de geallieerden Nederland voor de winter van 1944 te bevrijden. Na een grote luchtlanding van tienduizenden parachutisten beginnen ze op 17 september 1944 met het innemen van de eerste brug bij Nijmegen. De dagen daarna bezetten ze verschillende bruggen over de rivier de Maas, de Waal en de Rijn. Bij een aantal bruggen is de operatie een succes, maar het lukt de geallieerden niet om de brug bij Arnhem te veroveren. Door het mislukken van operatie Market Garden kan alleen het zuiden van Nederland worden bevrijd. Maar de operatie heeft wel iets anders in gang gezet: een enorme spoorwegstaking. "In de avond van diezelfde dag werd op Radio Oranje een oproep voorgelezen om de luchtlandingsacties die eerder die dag begonnen waren, om die te ondersteunen. Dan zou de code 'De kinderen van Versteeg moeten onder de wol' gegeven worden. Eigenlijk wilde de geallieerden geen treinverkeer in Nederland. De meeste mensen hoorden pas 18 september dat er wat aan de hand was en lag die achttiende Nederland plat." De bevrijding duurt langer dan verwacht en de staking dus ook. De NS-medewerkers zijn bang voor de reactie van de nazi's en duiken onder. "Binnen een paar dagen, een paar weken zou Nederland heel Nederland bevrijd worden. Maar dat dat dus niet gebeurde en dat die oorlog nog meer dan zeven maanden duurde, had niemand kunnen voorzien. Nou, de gevolgen van die spoorwegstaking waren behoorlijk ingrijpend. De treinen rijden niet meer om voedsel aan te leveren en kolen. Dus deze periode waarin dus gebrek aan alles was, dat noem je ook wel de hongerwinter. 20.000 mensen komen in de winter van 1944 om door honger en kou. Maar de spoorwegstaking heeft de Duitse oorlogsmachine een knauw gegeven en het verzet onder de Nederlandse bevolking nieuw leven ingeblazen. Op 5 mei 1945 wordt Nederland eindelijk bevrijd en is de Tweede Wereldoorlog voor ons voorbij.