Wat is de Verlichting?

Clipphanger — In de achttiende eeuw begint in Europa de Verlichting. Een periode waarin kennis centraal staat. Door verlichtingsdenkers zoals Immanuel Kant krijgt de kerk minder te zeggen en wordt de maatschappij steeds democratischer. — Eind 17e eeuw presenteert de natuurkundige Isaac Newton zijn baanbrekende boek Principia, én begint in Engeland de Glorious Revolution. Deze gebeurtenissen worden wel gezien als het startschot van de filosofische periode De Verlichting. Die heet zo omdat het lijkt alsof iemand eindelijk eens een lampje aandoet. Het centrum van die Verlichting is Parijs, waar in de salons wordt gediscussieerd door grote denkers als Montesquieu, Voltaire, Rousseau en Kant. Die schrijft: ‘Durf te denken’. Dus niet klakkeloos geloven wat je ooit geleerd is, maar waarnemen en nadenken. Vrijheid van denken is de sleutel tot het kennen van de waarheid en een leven in rechtvaardigheid. Ja, dat willen we toch allemaal! Het optimisme van de Verlichting heeft grote invloed op de hele 18de eeuw. De drukpers draait overuren, en de onderzoekende geest stimuleert de industriële revolutie en de economie. De maatschappij wordt democratischer, allerlei vorsten krijgen minder te zeggen, en dat geldt ook voor God. Jammer, kerel. Wanneer de Franse revolutie uitbreekt, komt het tijdperk van de Verlichting ten einde. Maar het lampje van de rede brandt nog steeds.