Andere Tijden in de klas

De laatste tanks — Tijdens de Koude Oorlog had Nederland zo’n 1000 tanks. Geoefend werd er op de Vliehors, een oefengebied op Vlieland. Maar na de val van de Berlijnse muur werd er in Nederland flink bezuinigd op defensie. Hierdoor gingen in 2011 de laatste tanks in de uitverkoop. In 2025 koopt Nederland opnieuw gevechtstanks. — Vuur, ik vuur. En dan: "boem", gaat het helemaal heen en weer. Die knal en wat er binnenin gebeurt het is prachtig. "Handrem eraf!" "En we gaan." Dat is het mooiste wat er is. Met een enorme snelheid door het terrein. Nou, dan ga je echt door het lint als cavalerie zijnde. - Het is wel een hele kleine ruimte. - Je zit bovenop elkaar. Als je claustrofobie hebt heb je een uitdaging. Als je op de schutterplaats zit, heb je bijna geen ruimte. Ik heb mensen gezien, die kwamen zelfs naar buiten boven luiks uit om te kunnen ademhalen. Want die waren helemaal uit de dolle. Ja, je zit met z'n vieren, 24 uur op elkaars lip en je bent van elkaar afhankelijk. Dan ben je ook. Dat gevoel heb je, verantwoordelijk te zijn voor elkaar. Net of je met je broertje op stap bent. Dat is het grote museumgebouw. Daar is het gebouw met de voertuigen. Daar gaan we nu heen. Hier zijn de Sherman tanks. Sherman tanks zijn uit de Tweede Wereldoorlog. Meino Jongsma is de directeur van het Cavalerie Museum op de Prins Bernhard Kazerne in Amersfoort. De cavalerie, dat waren ooit de paarden maar vanaf de Eerste Wereldoorlog zijn het tanks en pantserwagens. Kijk, dit zijn de stevige jongens. Wow! Dit is een Centurion tank die is in de jaren vijftig gekocht, maar die hebben we nog gekocht van het geld van de Marshallhulp. Die heb ik in mijn loopbaan nog meegemaakt, want die hebben tot denk ik tot midden jaren tachtig gediend. - En wat is het nou in tanks dat u dat zo aantrekt? Dat is een beetje een grote jongens vraag heh. Want het gaat snel, het is stoer, het is gevaarlijk, je komt overal doorheen en je maakt wat mee. Eh, avontuurlijk leven. Zo begin je natuurlijk als je op een tank rijdt. In de Koude Oorlog heeft Nederland bijna duizend tanks. Zij moeten een eventuele grondaanval van de Sovjet-Unie stuiten, was toen de gedachte. Veel tankers zoals de bemanningsleden worden genoemd beginnen in die tijd bij het leger. Vlieland is voor bijna alle tankers een belangrijke plek. Daar op de Vliehors ligt een groot oefenterrein en het is ook de plek waar ze voor het eerst schieten. Dit was allemaal oefenterrein en er werd hier gigantisch geoefend. Je had geen weet dat het, dat het dicht was hier. Eigenlijk de mooiste tijd van mijn leven geweest. Toch wel Dat daarvoor, is de plek geweest waar ik wel eens mijn eerste schot gedaan heb. - Hoe was dat? Ja, dat is dat wil ik het is op een gegeven moment als je in die tank zit, dat je weet niet wat er gebeurt. Je weet het niet. Er wordt allemaal geroepen van dit en dat en daar moet je rekening mee houden daar moet je rekening mee houden. Maar als je erin zit En je zit op de schutters plaats. En je moet voor de eerste keer moet je die die moet, je moet je af gaan afvuren. Ja dat is je weet niet wat er gaat gebeuren. En dan krijg je die knal en dan denken mensen echt, dan ben je echt vijf/zes seconden echt helemaal flabbergasted, ben je. Gewoon helemaal van de wereld. Dan, zit je voor het eerst in die tank en meest angstige moment is niet eens als commandant, maar als schutter. Dan zit je nog een verdieping lager in de tank en dan zit je daar zo en dan kijk je naast je. Daar zit dat kulas wat naar achter komt. Dat heb je allemaal geleerd en dan zit je erin. Je zit ongeveer zo'n stukje naast dat kanon en dan krijg je iets door en dan vuur! Ik vuur en dan: "boem", gaat het helemaal heen en weer. De eerste keer heb ik niet eens goed kunnen waarnemen of die nou raak was of niet. Moet je, je knippert, je schrikt, je hoort het naast je geluid, je ruikt meteen verbrand kruit Je ziet en ruikt alles. Dus ja, dat is echt gigantisch prachtig. Maar ja, ondertussen gaat de tweede granaat erin en dan krijg je te horen dat je dat opnieuw moet doen. Ja en dan gaat het een stuk makkelijker. Het is een van de mooiste dingen die ik meegemaakt heb. - Het klinkt bijna als een soort ontmaagding. Ja, ja, ja. Ja, dat is het gewoon. De eerste keer dat je dat doet. En ik heb in het verleden, dan was het ook zo dat Dan vroegen mensen even aan mij van wat voel je dan? Ja, ja, je zit in die tank en ik heb begrepen dat al je witte bloedlichaampjes bij het schot, die maken allerlei bewegingen binnen in je lichaam. Dus op den duur is het ook niet echt gezond. Maar oké, dat is het natuurlijk in een wapensysteem sowieso niet. Dat je een schot af vuurt is sowieso niet gezond. Dat is het niet. Maar ja, het is het is prachtig om het mee te maken. Dus ja. Kan niet beter. Gerrit Buurman zit niet alleen in de tank. Hij begeleid op Vlieland ook de schietoefeningen. Dat gebeurt vanuit de landmachttoren. Op het wad stonden allerlei doelen. Harde doelen. - Wat zijn harde doelen? Harde doelen zijn oude tanks vijftien harde doelen hadden we een een zestal/viertal tanks stonden hiervoor en de doelen stonden tussen de pak m beet 800 en de 2000 meter En die werden dus hier met die tanks, werd er geschoten. En ik was degene die hier in het midden zat. En ik hield alles in de gaten. Moest je dan bijvoorbeeld in de gaten houden of ze daar niet aan het vissen waren. Je had ook van die kokkelvissers. En die gingen daar dan liggen. En als je dan scherpe munitie zou nemen kan je 25 kilometer ver. Maar dat wat we hier verschoten, dan zit je meestal op acht en een half, negen kilometer. En dan kon je dus die laatste boog die daar zat, die kon je dan net bereiken. Nou, dan kon ik dat op een gegeven moment, kon ik eerst proberen of ik het te pakken kon krijgen. Ik had ook een marifoon hier en als je dan geen contact kreeg en ze bleven liggen, ja dan kon ik op gegeven moment het bootje uit sturen. Werd er gevraagd of ze alsjeblieft wilden wieberen. Maar het is openbaar gebied dus ja moet je maar hopen dat je dat je ze weg krijgt. Deze tanks werden gebruikt als doelen bij de schietoefeningen. En ze worden nu gebruikt als doelen voor de luchtmacht voor bommen. Je staat hier in de Sahara van Europa, hier. Dit kan je dus in de bewoonde wereld kan je dit niet. Nee. Luister maar, vogels.