Thema · Groep 1 tot en met 8 en het voortgezet onderwijs
Herfst: verkleurende bladeren, paddenstoelen en dieren die zich klaarmaken voor de winter
De herfst is het makkelijkste seizoen om les over te geven, want alles wat je uitlegt kun je die week nog buiten aanwijzen. De bladeren verkleuren echt, er staan echt paddenstoelen in het bos, en de vogels vertrekken echt.
Dat maakt het ook het seizoen waarin kinderen zelf met vragen komen. Waarom worden bladeren geel? Waar komen die paddenstoelen ineens vandaan? Slaapt een egel de hele winter? Deze pagina is geordend rond precies die vragen.
Bij elke video staat voor welke groep hij bedoeld is en hoe lang hij duurt. Onderaan staat een deel voor het voortgezet onderwijs, waar hetzelfde onderwerp terugkomt maar dan als biologie: fotosynthese, schimmels en windkracht.
Waarom verkleuren de bladeren?
De vraag die elk jaar opnieuw gesteld wordt, en waar een verrassend goed antwoord op is: de kleur zat er altijd al in, hij werd alleen overstemd door het groen. Een handvol bladeren mee de klas in maakt dit meteen concreet.
Waarom veranderen bladeren in de herfst van kleur?
Bijna vier minuten over waarom loofbomen hun blad laten vallen en wat er eerst met de kleur gebeurt. Het kernfilmpje van dit thema.
Video4 minGroep 3 en 4, klassikaalKant-en-klare les4 vragen (2 open, 2 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 20 min · Groep 3 en 4Waarom loofbomen hun blad laten vallen, en waarom ze eerst geel en rood worden.
De eik door de seizoenen heen
Anderhalve minuut waarin dezelfde eik door alle vier de seizoenen gaat. Kort, en het laat zien dat de herfst een fase is en geen toestand.
Video1 minGroep 1 tot en met 4
Beestenboerderij | De seizoenen
Een hele aflevering over de seizoenen op de boerderij. Tien minuten, dus plan hem apart; geschikt voor de kleuters die aan een verhaal meer hebben dan aan uitleg.
Video10 minGroep 1 en 2, hele aflevering
Werkvormen bij dit onderdeel
Zonder werkblad, zonder scherm. Handig bij de korte filmpjes en bij de onderbouw, waar geschreven vragen nog niet werken.
- De Kleuren Parade10 minuten · klassikaal · digibord of projector
- Blad-detectives10 minuten · tweetallen · papieren zakjes, vergrootglazen, verschillende herfstbladeren
- Mijn Kleurrijke Boom10 minuten · individueel · papier, potloden/stiften
Hoe je ze uitvoert staat erbij met een gratis account.
Paddenstoelen: wat je in het bos tegenkomt
Paddenstoelen lijken uit het niets te komen, en dat is precies wat ze zo geschikt maakt voor een gesprek: het antwoord is verrassender dan kinderen verwachten. Ze staan er namelijk al het hele jaar, alleen ondergronds.
Waar komen paddenstoelen vandaan?
Ruim drie minuten waarin duidelijk wordt dat een paddenstoel de vrucht is van een netwerk dat al onder de grond zat. Dat idee blijft hangen.
Video3 minGroep 6 tot en met 8
Hoe determineer je een paddenstoel?
Op pad met een paddenstoelenjager die laat zien hoe je uitzoekt wat je voor je hebt. Vier minuten, en bruikbaar als je met de klas het bos in gaat.
Video4 minGroep 6 tot en met 8, vóór een excursieKant-en-klare les5 vragen (2 open, 3 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 25 min · Groep 6 tot en met 8Op pad met een paddenstoelenjager: hoe zoek je uit wat voor paddenstoel je voor je hebt?
Paddenstoelentocht
Kinderen die zelf op zoek gaan naar verschillende soorten. Drieënhalve minuut, en het geeft een klas een idee van wat ze buiten kunnen verwachten.
Video4 minGroep 3 tot en met 6Kant-en-klare les4 vragen (2 open, 2 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 20 min · Groep 3 tot en met 6Kinderen die zelf het bos in gaan en ontdekken hoeveel verschillende soorten er staan.
Werkvormen bij dit onderdeel
Zonder werkblad, zonder scherm. Handig bij de korte filmpjes en bij de onderbouw, waar geschreven vragen nog niet werken.
- Paddenstoelenraadsel10 minuten · klassikaal · digibord of grote kaart
- Paddenstoelen-detectives10 minuten · tweetallen · papier en potlood
- Mijn favoriete paddenstoel10 minuten · individueel · papier en potlood
Hoe je ze uitvoert staat erbij met een gratis account.
Dieren maken zich klaar voor de winter
Winterslaap, wintervoorraad en vertrekken naar het zuiden: drie verschillende oplossingen voor hetzelfde probleem. Dat is een aardige ordening om aan een klas mee te geven, want dan is het niet één weetje maar een patroon.
Hoe weten trekvogels dat ze moeten vertrekken?
Zeven minuten mee met een ecoloog die vogels spot en uitlegt waar trekvogels op afgaan. De langste van dit blok, dus neem er de tijd voor.
Video7 minGroep 6 tot en met 8, hele afleveringKant-en-klare les6 vragen (3 open, 3 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 40 min · Groep 6 tot en met 8Mee met een ecoloog die ganzen volgt met gps-zenders, en uitlegt waar vogels op afgaan als ze vertrekken.
Hoe klimt een eekhoorn?
Vier minuten over hoe een eekhoorn in de boom leeft en wat hij eet. Breed inzetbaar en herkenbaar, want eekhoorns zien kinderen ook in het park.
Video4 minGroep 1 tot en met 4Kant-en-klare les4 vragen (2 open, 2 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 20 min · Groep 1 tot en met 4Hoe een eekhoorn zich door de boom beweegt en wat hij daar te eten vindt.
Vleermuizen in winterslaap
Bijna drie minuten over hoe vleermuizen zich in het najaar volvreten en dan de hele winter ondersteboven hangen. Het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld van winterslaap.
Video3 minGroep 3 tot en met 6
Egel in je tuin
Wat je moet doen als er een egel in je tuin zit. Praktisch, en in het najaar precies het moment waarop kinderen er een tegenkomen.
Video3 minGroep 3 tot en met 7Kant-en-klare les4 vragen (2 open, 2 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 20 min · Groep 3 tot en met 7Wat je wel en niet moet doen als er in het najaar een egel in de tuin zit.
Waarom houden mensen geen winterslaap?
Bijna twee minuten over waarom wij dat niet kunnen. Leuke afsluiter van dit blok, omdat het de vraag omdraait.
Video2 minGroep 6 tot en met 8, als afsluiting
Werkvormen bij dit onderdeel
Zonder werkblad, zonder scherm. Handig bij de korte filmpjes en bij de onderbouw, waar geschreven vragen nog niet werken.
- Winterstrategieën Raadsel10 minuten · klassikaal · digibord of schoolbord
- Dierenwelzijn Winterteam10 minuten · duo's · papier en pen per duo
- Mijn Winterplan10 minuten · individueel · schrijfblaadje en pen
Hoe je ze uitvoert staat erbij met een gratis account.
Oogst: wat er in het najaar van het land komt
De herfst is ook oogsttijd, en dat is het deel van het seizoen dat het verst van kinderen af staat. Deze twee laten zien waar het eten vandaan komt dat ze in oktober in de winkel zien liggen.
Hoe worden aardappels geoogst?
Drieënhalve minuut over hoe aardappels van het land komen. Nederland is een aardappelland, dus dit gaat letterlijk over de akker verderop.
Video3 minGroep 3 tot en met 8Kant-en-klare les4 vragen (2 open, 2 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 20 min · Groep 3 tot en met 8Hoe aardappels van het land komen, van rooien tot sorteren.
Hoe worden appels bespoten?
Drieënhalve minuut over waarom appelbomen bespoten worden en wat daar de afweging bij is. Levert vanzelf een gesprek op over hoe je dat vindt.
Video4 minGroep 6 tot en met 8Kant-en-klare les4 vragen (2 open, 2 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 25 min · Groep 6 tot en met 8Waarom appelbomen bespoten worden, en welke afweging daarachter zit.
Werkvormen bij dit onderdeel
Zonder werkblad, zonder scherm. Handig bij de korte filmpjes en bij de onderbouw, waar geschreven vragen nog niet werken.
- Oogst-raadsel10 minuten · klassikaal · digibord of grote kaart
- Oogst-memory10 minuten · tweetallen · 10-15 kaartjes per tweetal
- Mijn oogst-dagboek10 minuten · individueel · schriftje of los papier, pen
Hoe je ze uitvoert staat erbij met een gratis account.
Voortgezet onderwijs: de biologie eronder
In het VO komt hetzelfde onderwerp terug, maar dan als stof. Wat op de basisschool "de bladeren verkleuren" heet, is hier fotosynthese en de afbraak van bladgroen. Deze drie sluiten aan bij biologie en aardrijkskunde.
VMBO 4 | Planten | Basisstof 1. Bladeren | 8e editie
Dertien minuten over de bouw van een blad en de rol daarvan bij fotosynthese. Sluit direct aan bij wat de basisschoolversie alleen aanstipt.
Video13 minBovenbouw vmbo, hele lesKant-en-klare les6 vragen (3 open, 3 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 50 min · Bovenbouw vmboDe bouw van een blad en de rol daarvan bij fotosynthese: waslaagje, bladgroenkorrels en huidmondjes.
VMBO 3 | Ordening | 3. Bacteriën en schimmels | 8e editie
Tien minuten over wat schimmels zijn en hoe ze zich voortplanten. De stof achter het paddenstoelenblok hierboven.
Video10 minKlas 2 en 3 vmboKant-en-klare les6 vragen (3 open, 3 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 45 min · Klas 2 en 3 vmboWat schimmels zijn, hoe ze eruitzien en hoe ze zich voortplanten, naast bacteriën.
Proefkonijnen in de klas | Hoe sterk is wind?
Elf minuten waarin windkracht in beaufort wordt uitgezocht, inclusief bij welke kracht je omvalt. Bruikbaar in het najaar, als de eerste herfststorm langskomt.
Video11 minKlas 1 tot en met 3Kant-en-klare les6 vragen (3 open, 3 meerkeuze) · lesideeën vooraf en achteraf · ongeveer 45 min · Klas 1 tot en met 3Waar wind vandaan komt en wat windkracht in beaufort betekent, met proeven erbij.
Werkvormen bij dit onderdeel
Zonder werkblad, zonder scherm. Handig bij de korte filmpjes en bij de onderbouw, waar geschreven vragen nog niet werken.
- Herfstkleuren Raadsel10 minuten · klassikaal · digibord of grote kaart
- Blad-detectives10 minuten · tweetallen · papieren zakjes, vergrootglazen, verschillende bladeren
- Mijn Herfstboom10 minuten · individueel · wit papier, potloden/stiften
Hoe je ze uitvoert staat erbij met een gratis account.
Zelf verder zoeken
Klasflix doorzoekt niet alleen titels maar ook wat er in de video gezegd wordt, en springt naar dat moment. Gratis, zonder account.